Ιστότοποι
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γιάννης Ρίτσος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γιάννης Ρίτσος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Δευτέρα 19 Φεβρουαρίου 2018
Τετάρτη 22 Μαΐου 2013
"Το γαϊτανάκι"
Αν όλα τα παιδιά της γης
Αν όλα τα παιδιά της γης
πιάναν γερά τα χέρια
κορίτσια αγόρια στη σειρά
και στήνανε χορό
ο κύκλος θα γινότανε
πολύ πολύ μεγάλος
κι ολόκληρη τη Γη μας
θ' αγκάλιαζε θαρρώ.
πιάναν γερά τα χέρια
κορίτσια αγόρια στη σειρά
και στήνανε χορό
ο κύκλος θα γινότανε
πολύ πολύ μεγάλος
κι ολόκληρη τη Γη μας
θ' αγκάλιαζε θαρρώ.
Αν όλα τα παιδιά της γης
φωνάζαν τους μεγάλους
κι αφήναν τα γραφεία τους
και μπαίναν στο χορό
ο κύκλος θα γινότανε
ακόμα πιο μεγάλος
και δυο φορές τη Γη μας
θ' αγκάλιαζε θαρρώ.
φωνάζαν τους μεγάλους
κι αφήναν τα γραφεία τους
και μπαίναν στο χορό
ο κύκλος θα γινότανε
ακόμα πιο μεγάλος
και δυο φορές τη Γη μας
θ' αγκάλιαζε θαρρώ.
Θα 'ρχόνταν τότε τα πουλιά
θα 'ρχόνταν τα λουλούδια
θα 'ρχότανε κι η άνοιξη
να μπει μες στο χορό
κι ο κύκλος θα γινότανε
ακόμα πιο μεγάλος
και τρεις φορές τη Γη μας
θ' αγκάλιαζε θαρρώ!
θα 'ρχόνταν τα λουλούδια
θα 'ρχότανε κι η άνοιξη
να μπει μες στο χορό
κι ο κύκλος θα γινότανε
ακόμα πιο μεγάλος
και τρεις φορές τη Γη μας
θ' αγκάλιαζε θαρρώ!
Παρασκευή 16 Νοεμβρίου 2012
Επιτάφιος - Γιάννης Ρίτσος
Ι
(Θεσσαλονίκη. Μάης του 1936. Μια μάνα, καταμεσής του δρόμου, μοιρολογάει το σκοτωμένο παιδί της. Γύρω της και πάνω της, βουίζουν και σπάζουν τα κύματα των διαδηλωτών των απεργών καπνεργατών. Εκείνη συνεχίζει το θρήνο της)
Γιε μου, σπλάχνο των σπλάχνων μου, καρδούλα της καρδιάς μου,
πουλάκι της φτωχιάς αυλής, ανθέ της ερημιάς μου,
Πώς κλείσαν τα ματάκια σου και δε θωρείς που κλαίω
και δε σαλεύεις, δε γρικάς τα που πικρά σου λέω;
Γιόκα μου, εσύ που γιάτρευες κάθε παράπονο μου,
που μάντευες τι πέρναγα κάτου απ’ το τσίνορό μου,
Τώρα δε με παρηγοράς και δε μου βγάζεις άχνα
και δε μαντεύεις τις πληγές που τρώνε μου τα σπλάχνα;
Πουλί μου, εσύ που μούφερνες νεράκι στην παλάμη
πώς δε θωρείς που δέρνουμαι και τρέμω σαν καλάμι;
VI
Μέρα Μαγιού μου μίσεψες, μέρα Μαγιού σε χάνω,
άνοιξη, γιε, που αγάπαγες κι ανέβαινες απάνω
Στο λιακωτό και κοίταζες και δίχως να χορταίνεις
άρμεγες με τα μάτια σου το φως της οικουμένης
Και με το δάχτυλο απλωτό μου τάδειχνες ένα-ένα
τα όσα γλυκά, τα όσα καλά κι αχνά και ροδισμένα
Και μούδειχνες τη θάλασσα να φέγγει πέρα, λάδι,
και τα δεντρά και τα βουνά στο γαλανό μαγνάδι
Και τα μικρά και τα φτωχά, πουλιά, μερμήγκια, θάμνα,
κι αυτές τις διαμαντόπετρες που ίδρωνε δίπλα η στάμνα.
Μα, γιόκα μου, κι αν μούδειχνες τ’ αστέρια και τα πλάτια,
τάβλεπα εγώ πιο λαμπερά στα θαλασσιά σου μάτια.
Και μου ιστορούσες με φωνή γλυκειά, ζεστή κι αντρίκια
τόσα όσα μήτε του γιαλού δε φτάνουν τα χαλίκια
Και μούλεες, γιε, πως όλ’ αυτά τα ωραία θάναι δικά μας,
και τώρα εσβήστης κ’ έσβησε το φέγγος κ’ η φωτιά μας.
Στη στράτα εδώ καταμεσής τ’ άσπρα μαλλιά μου λύνω
και σου σκεπάζω της μορφής το μαραμένο κρίνο.
Φιλώ το παγωμένο σου χειλάκι που σωπαίνει
κι είναι σα να μου θύμωσε και σφαλιγμένο μένει.
Δε μου μιλείς κι η δόλια εγώ τον κόρφο δες, ανοίγω
και στα βυζιά που βύζαξες τα νύχια, γιε μου, μπήγω.
Από τη συγκεντρωτική έκδοση Ποιήματα
ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ
ΞΥΛΟΓΡΑΦΙΕΣ Α. ΤΑΣΣΟΣ
Ο Γιάννης Ρίτσος
(1909-1990) γεννήθηκε στη Μονεμβασιά
και είχε τρία μεγαλύτερα αδέλφια,
τα οποία πρωταγωνιστούν στα έργα του.
Καταγόταν από εύπορη οικογένεια,
η οποία θα καταστραφεί οικονομικά
στη δεκαετία του 1920.
Το 1921 πεθαίνουν ο αδερφός του Μίμης και η μητέρα του.
Το 1924 δημοσιεύει τα πρώτα του ποιήματα
στη Διάπλαση των Παίδων,
με το ψευδώνυμο Ιδανικόν Όραμα.
Λόγω της οικονομικής καταστροφής του πατέρα του,
φεύγει μαζί με την αδελφή του Λούλα για την Αθήνα,
όπου θα κάνει διάφορες δουλειές για να επιβιώσει δακτυλογράφος,διορθωτής, ηθοποιός, χορευτής, κ.α.
Το 1926 αρρωσταίνει από φυματίωση.
Στη συνέχεια, θα νοσηλευτεί πολλές φορές,
Αθήνα, Χανιά, και στη διάρκεια της Κατοχής θα είναι,
λόγω της ασθένειάς του, κατάκοιτος.
Η προσχώρησή του στο μαρξισμό μάλιστα
σχετίζεται άμεσα με την ασθένειά του,
αφού από το 1927 ως το 1930
νοσηλεύεται στο νοσοκομείο Σωτηρία,
όπου γνωρίζει και μαρξιστές διανοούμενους της εποχής
και τη Μαρία Πολυδούρη.
Τη διετία 1927 1928, σαράντα νεορομαντικά του ποιήματα,
που κινούνται στο κλίμα
μελαγχολίας και νοσταλγίας του μεσοπολέμου,
δημοσιεύονται
στο Λογοτεχνικό παράρτημα της Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας.
Τα ποιήματα αυτά ανήκουν σε συλλογές
που δεν θα εκδοθούν ποτέ
Στο παλιό μας σπίτι,
Δάκρυα και χαμόγελα.
Τον Οκτώβρη του 1931 αναλαμβάνει τη διεύθυνση
του καλλιτεχνικού τμήματος της Εργατικής Λέσχης,
όπου σκηνοθέτησε και συμμετείχε σε παραστάσεις.
Είναι μια από τις καλύτερες περιόδους της ζωής του,
αφού τόσο η υγεία όσο και τα οικονομικά του
βελτιώνονται σημαντικά, με τη βοήθεια της αδελφής του Λούλας,
που είχε στο μεταξύ παντρευτεί και φύγει για την Αμερική.
Ο Γ. Ρίτσος συνεργάζεται
με περιοδικά και εφημερίδες της Αριστεράς
και δουλεύει στο εμπορικό θέατρο.
Η πρώτη του ποιητική συλλογή μάλιστα
Το 1934 προσχωρεί στο ΚΚΕ.
Στην Κατοχή, παρότι κατάκοιτος,
δραστηριοποιήθηκε στον μορφωτικό τομέα του ΕΑΜ
και στα Δεκεμβριανά, καταστράφηκαν πολλά γραπτά του.
Το 1948 εξορίστηκε λόγω της αριστερής δράσης του
στο Κοντοπούλι της Λήμνου,
τον επόμενο χρόνο στη Μακρόνησο,
το 1950 1951 στον ΑιΣτράτη.
Το 1952 επέστρεψε στην Αθήνα
και πολιτεύτηκε στην ΕΔΑ.
Επισκεπτόταν συχνά τις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού
και ασχολούνταν ενεργά
με την προβολή της λογοτεχνίας τους στην Ελλάδα.
Το 1964 συμμετείχε στις βουλευτικές εκλογές με την ΕΔΑ.
Μετά το πραξικόπημα το 1967 εξορίστηκε ξανά,
αυτή τη φορά στη Γυάρο και τη Λέρο και το 1968 στη Σάμο,
όπου τέθηκε σε κατ οίκον περιορισμό
στο σπίτι της γυναίκας του για λόγους υγείας.
Το 1970 επέστρεψε στην Αθήνα,
μετά όμως από άρνησή του
να συμβιβαστεί με το καθεστώς του Παπαδόπουλου
εξορίστηκε και πάλι στη Σάμο.
Το 1973 συμμετείχε στα γεγονότα του Πολυτεχνείου.
Μετά την πτώση της δικτατορίας και τη μεταπολίτευση
έζησε κυρίως στην Αθήνα και τιμήθηκε για το έργο του
από την Ελλάδα και άλλες χώρες του κόσμου
με πολλές διακρίσεις
το Μέγα Διεθνές Βραβείο Ποίησης της Biennale του Knokk le zont 1972 ,
το Διεθνές Βραβείο Δημητρώφ 1975 ,
το Μέγα Γαλλικό Βραβείο Ποίησης Alfred de Vigny,
το βραβείο Λένιν 1977 ,
το Διεθνές Βραβείο του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ειρήνης 1979 ,
το βραβείο Ποιητή Διεθνούς Ειρήνης του ΟΗΕ,
το Χρυσό Μετάλλιο του Δήμου Αθηναίων 1987 ,
το Μετάλλιο Ειρήνης Γρηγόρη Λαμπράκη 1989 ,
τον Μεγάλο Αστέρα της Φιλίας των Λαών ΓΛΔ. ,
το μετάλλιο Ζολιό Κιουρί 1990 .
Το 1986 προτάθηκε για το βραβείο Νόμπελ.
Υπήρξε μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών ,
και της Ακαδημίας Λογοτεχνών και Επιστημών Mainz της ΟΔΓ,
και ανακηρύχτηκε επίτιμος διδάκτωρ των Πανεπιστημίων
Θεσσαλονίκης 1975 ,
Μπέρμιγχαμ 1978 ,
Karl Marx της Λειψίας 1984 ,
της Φιλοσοφικής Σχολής τουΠανεπιστημίου της Αθήνας 1987 .
Τα ποιήματα που έγραψε στο διάστημα 1987 1989
εκδόθηκαν μετά το θάνατό του,
με τον τίτλο
και η σορός του ενταφιάστηκε στη γενέτειρά του.
Άφησε πίσω του πενήντα ανέκδοτες συλλογές.
Συνδυάζοντας τις μεγάλες αφηγήσεις με τα ολιγόστιχα ποιήματα,
τις ευρείες συνθέσεις σχετικά με μεγάλες στιγμές της Ιστορίας
με τους μονολόγους
ή τα μικρά ποιήματα για την ανθρώπινη μοίρα
και τη λειτουργία της τέχνης,
ο Ρίτσος κάλυψε πραγματικά
ολόκληρο το πεδίο της ανθρώπινης δραστηριότητας
και αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ποιητές
όλων των εποχών.
Τα έργα του κυκλοφορούνκαι είχε τρία μεγαλύτερα αδέλφια,
τα οποία πρωταγωνιστούν στα έργα του.
Καταγόταν από εύπορη οικογένεια,
η οποία θα καταστραφεί οικονομικά
στη δεκαετία του 1920.
Το 1921 πεθαίνουν ο αδερφός του Μίμης και η μητέρα του.
Το 1924 δημοσιεύει τα πρώτα του ποιήματα
στη Διάπλαση των Παίδων,
με το ψευδώνυμο Ιδανικόν Όραμα.
Λόγω της οικονομικής καταστροφής του πατέρα του,
φεύγει μαζί με την αδελφή του Λούλα για την Αθήνα,
όπου θα κάνει διάφορες δουλειές για να επιβιώσει δακτυλογράφος,διορθωτής, ηθοποιός, χορευτής, κ.α.
Το 1926 αρρωσταίνει από φυματίωση.
Στη συνέχεια, θα νοσηλευτεί πολλές φορές,
Αθήνα, Χανιά, και στη διάρκεια της Κατοχής θα είναι,
λόγω της ασθένειάς του, κατάκοιτος.
Η προσχώρησή του στο μαρξισμό μάλιστα
σχετίζεται άμεσα με την ασθένειά του,
αφού από το 1927 ως το 1930
νοσηλεύεται στο νοσοκομείο Σωτηρία,
όπου γνωρίζει και μαρξιστές διανοούμενους της εποχής
και τη Μαρία Πολυδούρη.
Τη διετία 1927 1928, σαράντα νεορομαντικά του ποιήματα,
που κινούνται στο κλίμα
μελαγχολίας και νοσταλγίας του μεσοπολέμου,
δημοσιεύονται
στο Λογοτεχνικό παράρτημα της Μεγάλης Ελληνικής Εγκυκλοπαίδειας.
Τα ποιήματα αυτά ανήκουν σε συλλογές
που δεν θα εκδοθούν ποτέ
Στο παλιό μας σπίτι,
Δάκρυα και χαμόγελα.
Τον Οκτώβρη του 1931 αναλαμβάνει τη διεύθυνση
του καλλιτεχνικού τμήματος της Εργατικής Λέσχης,
όπου σκηνοθέτησε και συμμετείχε σε παραστάσεις.
Είναι μια από τις καλύτερες περιόδους της ζωής του,
αφού τόσο η υγεία όσο και τα οικονομικά του
βελτιώνονται σημαντικά, με τη βοήθεια της αδελφής του Λούλας,
που είχε στο μεταξύ παντρευτεί και φύγει για την Αμερική.
Ο Γ. Ρίτσος συνεργάζεται
με περιοδικά και εφημερίδες της Αριστεράς
και δουλεύει στο εμπορικό θέατρο.
Η πρώτη του ποιητική συλλογή μάλιστα
Τρακτέρ,
θα
δημοσιευτεί στον Ριζοσπάστη. Το 1934 προσχωρεί στο ΚΚΕ.
Στην Κατοχή, παρότι κατάκοιτος,
δραστηριοποιήθηκε στον μορφωτικό τομέα του ΕΑΜ
και στα Δεκεμβριανά, καταστράφηκαν πολλά γραπτά του.
Το 1948 εξορίστηκε λόγω της αριστερής δράσης του
στο Κοντοπούλι της Λήμνου,
τον επόμενο χρόνο στη Μακρόνησο,
το 1950 1951 στον ΑιΣτράτη.
Το 1952 επέστρεψε στην Αθήνα
και πολιτεύτηκε στην ΕΔΑ.
Επισκεπτόταν συχνά τις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού
και ασχολούνταν ενεργά
με την προβολή της λογοτεχνίας τους στην Ελλάδα.
Το 1964 συμμετείχε στις βουλευτικές εκλογές με την ΕΔΑ.
Μετά το πραξικόπημα το 1967 εξορίστηκε ξανά,
αυτή τη φορά στη Γυάρο και τη Λέρο και το 1968 στη Σάμο,
όπου τέθηκε σε κατ οίκον περιορισμό
στο σπίτι της γυναίκας του για λόγους υγείας.
Το 1970 επέστρεψε στην Αθήνα,
μετά όμως από άρνησή του
να συμβιβαστεί με το καθεστώς του Παπαδόπουλου
εξορίστηκε και πάλι στη Σάμο.
Το 1973 συμμετείχε στα γεγονότα του Πολυτεχνείου.
Μετά την πτώση της δικτατορίας και τη μεταπολίτευση
έζησε κυρίως στην Αθήνα και τιμήθηκε για το έργο του
από την Ελλάδα και άλλες χώρες του κόσμου
με πολλές διακρίσεις
το Μέγα Διεθνές Βραβείο Ποίησης της Biennale του Knokk le zont 1972 ,
το Διεθνές Βραβείο Δημητρώφ 1975 ,
το Μέγα Γαλλικό Βραβείο Ποίησης Alfred de Vigny,
το βραβείο Λένιν 1977 ,
το Διεθνές Βραβείο του Παγκοσμίου Συμβουλίου Ειρήνης 1979 ,
το βραβείο Ποιητή Διεθνούς Ειρήνης του ΟΗΕ,
το Χρυσό Μετάλλιο του Δήμου Αθηναίων 1987 ,
το Μετάλλιο Ειρήνης Γρηγόρη Λαμπράκη 1989 ,
τον Μεγάλο Αστέρα της Φιλίας των Λαών ΓΛΔ. ,
το μετάλλιο Ζολιό Κιουρί 1990 .
Το 1986 προτάθηκε για το βραβείο Νόμπελ.
Υπήρξε μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών ,
και της Ακαδημίας Λογοτεχνών και Επιστημών Mainz της ΟΔΓ,
και ανακηρύχτηκε επίτιμος διδάκτωρ των Πανεπιστημίων
Θεσσαλονίκης 1975 ,
Μπέρμιγχαμ 1978 ,
Karl Marx της Λειψίας 1984 ,
της Φιλοσοφικής Σχολής τουΠανεπιστημίου της Αθήνας 1987 .
Τα ποιήματα που έγραψε στο διάστημα 1987 1989
εκδόθηκαν μετά το θάνατό του,
με τον τίτλο
Αργά, πολύ
αργά μέσα στη νύχτα.
Πέθανε το Νοέμβρη του 1990 και η σορός του ενταφιάστηκε στη γενέτειρά του.
Άφησε πίσω του πενήντα ανέκδοτες συλλογές.
Συνδυάζοντας τις μεγάλες αφηγήσεις με τα ολιγόστιχα ποιήματα,
τις ευρείες συνθέσεις σχετικά με μεγάλες στιγμές της Ιστορίας
με τους μονολόγους
ή τα μικρά ποιήματα για την ανθρώπινη μοίρα
και τη λειτουργία της τέχνης,
ο Ρίτσος κάλυψε πραγματικά
ολόκληρο το πεδίο της ανθρώπινης δραστηριότητας
και αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ποιητές
όλων των εποχών.
από τις εκδόσεις Κέδρος.
Παρασκευή 21 Σεπτεμβρίου 2012
21 Σεπτεμβρίου - Διεθνής Ημέρα Ειρήνης
Ειρήνη
Το όνειρο του παιδιού είναι η ειρήνη.
Το όνειρο της μάνας είναι η ειρήνη.
Τα λόγια της αγάπης κάτω από τα δέντρα
είναι η ειρήνη.
Ο πατέρας που γυρνάει τ’ απόβραδο
μ’ ένα φαρδύ χαμόγελο στα μάτια
μ’ ένα ζεμπίλι στα χέρια γεμάτο φρούτα
κι οι σταγόνες ιδρώτα στο μέτωπό του
είναι όπως οι σταγόνες του σταμνιού
του
παγώνει το νερό στο παράθυρο,
είναι η ειρήνη.
Όταν οι ουλές από τις λαβωματιές
κλείνουν στο πρόσωπο του κόσμου
και μες στους λάκκους πού ‘σκαψαν
οι οβίδες φυτεύουμε δέντρα
και στις καρδιές πού ‘καψε η πυρκαγιά
δένει τα πρώτα της μπουμπούκια και η
ελπίδα
και οι νεκροί μπορούν να γείρουν στο
πλευρό τους
και να κοιμηθούν δίχως παράπονο
ξέροντας πως δεν πήγε το αίμα τους του
κάκου,
είναι η ειρήνη.
Ειρήνη είναι η μυρωδιά του φαγητού το
βράδυ,
τότε που το σταμάτημα του αυτοκινήτου
στο δρόμο δεν είναι φόβος,
τότε που το χτύπημα στην πόρτα
σημαίνει φίλος
και το άνοιγμα του παραθύρου κάθε ώρα
σημαίνει ουρανός
γιορτάζοντας τα μάτια μας
με τις μακρινές καμπάνες των χρωμάτων
του
είναι η ειρήνη.
Ειρήνη είναι ένα ποτήρι ζεστό γάλα
κι ένα βιβλίο μπροστά στο παιδί που
ξυπνάει.
Τότε που τα στάχυα γέρνουν το να στ’
άλλο
λέγοντας: το φως , το φως , το
φως
και ξεχειλάει η στεφάνη του ορίζοντα
φως
είναι η ειρήνη.
Τότε που οι φυλακές επισκευάζονται
και γίνονται βιβλιοθήκες,
τότε που ένα τραγούδι ανεβαίνει
από κατώφλι σε κατώφλι τη νύχτα ,
τότε που τ’ ανοιξιάτικο φεγγάρι
βγαίνει
απ’ το σύννεφο όπως βγαίνει
από το κουρείο της συνοικίας
φρεσκοξυρισμένος
ο εργάτης το Σαββατόβραδο
είναι η ειρήνη .
Τότε που η μέρα που πέρασε
δεν είναι μια μέρα που χάθηκε
μα είναι η ρίζα που ανεβάζει τα φύλλα
της χαράς μέσα στο βράδυ
κι είναι μια κερδισμένη μέρα
κι ένας δίκαιος ύπνος
τότε που νιώθεις πάλι ο ήλιος να δένει
βιαστικά τα κορδόνια του
να κυνηγήσει τη λύπη απ’ τις
γωνιές του χρόνου
είναι η ειρήνη.
Ειρήνη είναι οι θημωνιές των αχτίνων
στους κάμπους του καλοκαιριού
είναι τ’ αλφαβητάρι της καλοσύνης
στα γόνατα της αυγής.
Όταν λες : αδερφέ μου –
όταν λέμε : αύριο θα χτίσουμε ,
όταν χτίζουμε και τραγουδάμε
είναι η ειρήνη.
Τότε που ο θάνατος πιάνει λίγο τόπο
στην καρδιά
κι οι καμινάδες δείχνουν με σίγουρα
δάχτυλα την ευτυχία ,
τότε που το μεγάλο γαρύφαλλο του
δειλινού
το ίδιο μπορεί να το μυρίσει ο ποιητής
κι ο προλετάριος
είναι η ειρήνη .
Η ειρήνη είναι τα σφιγμένα χέρια των
ανθρώπων ,
είναι το ζεστό ψωμί στο τραπέζι του
κόσμου
είναι το χαμόγελο της μάνας . Μονάχα
αυτό .
Τίποτ’ άλλο δεν είναι ειρήνη .
Και τα αλέτρια που χαράζουν βαθιές
αυλακιές
σ’ όλη τη γης ένα όνομα μονάχα γράφουν
:
Ειρήνη . Τίποτ’ άλλο ! Ειρήνη .
Πάνω στις ράγες των στίχων μου
το τρένο που προχωρεί στο μέλλον
φορτωμένο στάρι και τριαντάφυλλα
είναι η ειρήνη .
Αδέρφια μου,
μες στην ειρήνη διάπλατα ανασαίνει
όλος ο κόσμος με όλα τα όνειρά του.
Δώστε τα χέρια, αδέρφια μου,
αυτό ‘ναι η ειρήνη .
Διεθνής Ημέρα Ειρήνης
καθιερώθηκε το
1981 από τον ΟΗΕ
για να συμπίπτει με την ετήσια
γενική συνέλευση του Οργανισμού
κάθε Σεπτέμβριο.
Από το 2001 γιορτάζεται
σε
σταθερή ημερομηνία,
την 21η Σεπτεμβρίου κάθε χρόνου.
Την ημέρα αυτή
προγραμματίζονται
διάφορες εκδηλώσεις σε όλο τον κόσμο
για την προώθηση
των
ιδανικών της ειρήνης και της μη βίας.
Ο ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ (απόσπασμα)
Τ'όνομά σου : ένας ψίθυρος απ' αστέρι σε αστέρι
Τ'όνομά σου : ομιλία δύο ρυακιών μεταξύ τους
Τ'όνομά σου : μονόλογος ενός πεύκου στο Σούνιο
Τ'όνομά σου : ένα ελάφι βουτηγμένο ως το γόνατο σε μιαν άμπωτη ήλιου.
Τ'όνομά σου : ομιλία δύο ρυακιών μεταξύ τους
Τ'όνομά σου : μονόλογος ενός πεύκου στο Σούνιο
Τ'όνομά σου : ένα ελάφι βουτηγμένο ως το γόνατο σε μιαν άμπωτη ήλιου.
Τ'όνομά σου : ροδόφυλλο σ' ενός βρέφους το μάγουλο
Τ'όνομά σου : πεντάγραμμο στις κεραίες των γρύλλων
Τ'όνομά σου : ο Ηνίοχος στην άμαξα του ήλιου.
Τ'όνομά σου : πορεία πέντε κύκνων που σέρνουν την πούλια στα μεσούρανα
Τ'όνομά σου : πεντάγραμμο στις κεραίες των γρύλλων
Τ'όνομά σου : ο Ηνίοχος στην άμαξα του ήλιου.
Τ'όνομά σου : πορεία πέντε κύκνων που σέρνουν την πούλια στα μεσούρανα
Τ'όνομά σου : Ειρήνη στα κλωνάρια του δάσους.
Τ'όνομά σου : Ειρήνη στους δρόμους των πόλεων
Τ'όνομά σου : Ειρήνη στις ρότες των πλοίων
Τ'όνομά σου : ένας άρτος, βαλμένος στην άκρη της γης που περίσσεψε
Νικηφόρος Βρεττάκος
Κυριακή 24 Ιουνίου 2012
Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού - Γιάννης Ρίτσος
Χτες βράδυ
δεν κοιμήθηκαν καθόλου τα παιδιά...
Είχανε κλείσει ένα σωρό τζιτζίκια στο κουτί των μολυβιών και τα τζιτζίκια τραγουδούσαν κάτου απ' το προσκεφάλι τους
ένα τραγούδι που το ξέραν τα παιδιά από πάντα και το ξεχνούσαν με τον ήλιο...
Χρυσά βατράχια κάθονταν στις άκρες των ποδιών χωρίς να βλέπουν στα νερά τη σκιά τους κι ήτανε σαν αγάλματα μικρά
της ηρεμίας και της γαλήνης...
Τότε το φεγγάρι σκόνταψε στις ιτιές κι έπεσε στο πυκνό χορτάρι...
Μεγάλο σούσουρο έγινε στα φύλλα..
Τρέξανε τα παιδιά, πήραν στα παχουλά τους χέρια το φεγγάρι κι όλη τη νύχτα παίζανε στον κάμπο...
Τώρα τα χέρια τους είναι χρυσά, τα πόδια τους χρυσά κι όπου πατούν αφήνουνε κάτι μικρά φεγγάρια στο νοτισμένο χώμα...
Μα, ευτυχώς, οι μεγάλοι που ξέρουν πολλά, δεν καλοβλέπουν...
Μονάχα οι μάνες κάτι υποψιάστηκαν...
Γι' αυτό τα παιδιά κρύβουνε τα χρυσωμένα χέρια τους στις άδειες τσέπες,
μην τα μαλώσει η μάνα τους που όλη τη νύχτα παίζανε..
κρυφά με το φεγγάρι...
Είχανε κλείσει ένα σωρό τζιτζίκια στο κουτί των μολυβιών και τα τζιτζίκια τραγουδούσαν κάτου απ' το προσκεφάλι τους
ένα τραγούδι που το ξέραν τα παιδιά από πάντα και το ξεχνούσαν με τον ήλιο...
Χρυσά βατράχια κάθονταν στις άκρες των ποδιών χωρίς να βλέπουν στα νερά τη σκιά τους κι ήτανε σαν αγάλματα μικρά
της ηρεμίας και της γαλήνης...
Τότε το φεγγάρι σκόνταψε στις ιτιές κι έπεσε στο πυκνό χορτάρι...
Μεγάλο σούσουρο έγινε στα φύλλα..
Τρέξανε τα παιδιά, πήραν στα παχουλά τους χέρια το φεγγάρι κι όλη τη νύχτα παίζανε στον κάμπο...
Τώρα τα χέρια τους είναι χρυσά, τα πόδια τους χρυσά κι όπου πατούν αφήνουνε κάτι μικρά φεγγάρια στο νοτισμένο χώμα...
Μα, ευτυχώς, οι μεγάλοι που ξέρουν πολλά, δεν καλοβλέπουν...
Μονάχα οι μάνες κάτι υποψιάστηκαν...
Γι' αυτό τα παιδιά κρύβουνε τα χρυσωμένα χέρια τους στις άδειες τσέπες,
μην τα μαλώσει η μάνα τους που όλη τη νύχτα παίζανε..
κρυφά με το φεγγάρι...
Το «Όνειρο καλοκαιρινού
μεσημεριού»
είναι ένα λυρικό ποίημα του Γιάννη Ρίτσου,
που αναφέρεται στα παιδικά χρόνια.
Είναι ένα
αφιέρωμα στα νιάτα,
στη χαρά και στην ελευθερία.
Σάββατο 9 Ιουνίου 2012
Το Γαϊτανάκι - Ζωρζ Σαρή
Το Γαϊτανάκι
Αν όλα τα παιδιά της Γης
πιάναν γερά τα χέρια
κορίτσια, αγόρια στη σειρά
και στήνανε χορό,
ο κύκλος θα γινότανε
πολύ πολύ μεγάλος
κι ολόκληρη τη Γη μας
θ΄ αγκάλιαζε, θαρρώ.
πιάναν γερά τα χέρια
κορίτσια, αγόρια στη σειρά
και στήνανε χορό,
ο κύκλος θα γινότανε
πολύ πολύ μεγάλος
κι ολόκληρη τη Γη μας
θ΄ αγκάλιαζε, θαρρώ.
Αν όλα τα παιδιά της Γης
φωνάζαν τους μεγάλους
κι αφήναν τα γραφεία τους
και μπαίναν στο χορό,
ο κύκλος θα γινότανε
ακόμα πιο μεγάλος
και δυο φορές τη Γη μας
θ΄ αγκάλιαζε, θαρρώ.
Θα ΄ρχόντανε τότε τα πουλιά,φωνάζαν τους μεγάλους
κι αφήναν τα γραφεία τους
και μπαίναν στο χορό,
ο κύκλος θα γινότανε
ακόμα πιο μεγάλος
και δυο φορές τη Γη μας
θ΄ αγκάλιαζε, θαρρώ.
θα ΄ρχόντανε τα λουλούδια,
θα ΄ρχότανε κι η άνοιξη
να μπει μες στο χορό
κι ο κύκλος θα γινότανε
ακόμα πιο μεγάλος
και τρεις φορές τη Γη μας
θ΄ αγκάλιαζε, θαρρώ.
Ζωρζ Σαρή
από μητέρα Γαλλίδα και πατέρα από το Αϊβαλί.
Άρχισε από πολύ μικρή να ασχολείται με
το θέατρο,
με δάσκαλο το Βασίλη Ρώτα.
Στη διάρκεια του πολέμου
συμμετείχε
στην Αντίσταση και στην ΕΠΟΝ ενώ παράλληλα
παρακολουθούσε μαθήματα
υποκριτικής
στη Δραματική Σχολή Ροντήρη.
Το 1947 αυτοεξορίζεται στο Παρίσι,
όπου και παντρεύεται τον χειρουργό
Μάρκελλο Καρακώστα από την Αίγυπτο,
με τον οποίο
απέκτησε δύο παιδιά.
Συνεχίζει τις σπουδές της στη σχολή του Σαρλ Νιτλέν.
Το 1962 επιστρέφει στην Ελλάδα
και συνεχίζει να παίζει στο θέατρο.
Αυτό συμβαίνει έως και την επιβολή της δικτατορίας,
οπότε και σταματά
για ιδεολογικούς λόγους .
Το παιδικό βιβλίο ήρθε
αργότερα,
στη διάρκεια της δικτατορίας, στο φιλόξενο γραφείο
της Νανάς
Καλλιανέση, του «Κέδρου».
Είναι η εποχή που αρχίζει να γράφει
«Ο Θησαυρός της Βαγίας»
που έγινε μεγάλη επιτυχία και αργότερα
μεταφέρθηκε και στην τηλεόραση.
«Ο θησαυρός της Βαγίας», βγήκε το 1969.
Ξεκίνησε σαν παιχνίδι
με τα
παιδιά της και τους φίλους τους
αλλά έδειξε και στην ίδια έναν άλλο δρόμο,
το δρόμο
του παραμυθιού,
μέσα από τον οποίον πολύ δύσκολα πράγματα
λέγονται σε μικρά
παιδιά.
Και τον υπηρέτησε με αφοσίωση,
αγάπη και όραμα τον δρόμο του παιδικού
βιβλίου .
Από τότε και μέχρι σήμερα
έχει γράψει έχει γράψει
μυθιστορήματα
για παιδιά και εφήβους, νουβέλες, θεατρικά παιδικά έργα
και
ιστορίες για μικρά παιδιά.
Επίσης υπέγραψε δεκατέσσερις μεταφράσεις
μυθιστορημάτων από τα γαλλικά.
Τα βραβεία δεν άργησαν να έρθουν.
Κρατικό
Βραβείο Παιδικού Λογοτεχνικού Βιβλίου
Το 1995 βραβεύτηκε
από
τον Κύκλο Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου
για το έργο της "Ο χορός της Ζωής",
για το έργο της "Ο χορός της Ζωής",
ο οποίος τη βράβευσε ξανά το 1999.
Το 1988 προτάθηκε για το βραβείο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν.
Ως ηθοποιός έχει βραβευτεί το 1960
Ως ηθοποιός έχει βραβευτεί το 1960
με το βραβείο Β'
Γυναικείου ρόλου
του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Καθιέρωσε ένα νέο τρόπο γραφής
Το 2008 πραγματοποιήθηκε ημερίδα
αφιερωμένη
στα 40 χρόνια της προσφοράς της
στη λογοτεχνία για παιδιά και για νέους,
όπου
σημαντικά πρόσωπα του ακαδημαϊκού χώρου
και της ευρύτερης εκπαιδευτικής
κοινότητας
μίλησαν για τη ζωή και τη συμβολή του έργου της.
Μαζί με την καλή της
φίλη , Άλκη Ζέη ,
έχουν πραγματοποιήσει πολλές επισκέψεις
σε σχολεία στο
παρελθόν.
Άλλωστε στο βιβλίο της ,
«Ε.Π.» ,
η Ζωρζ Σαρή εξιστορεί γεγονότα
από
την κοινή τους μαθητική ζωή.
στο νεανικό μυθιστόρημα,
τόσο από
την άποψη του ζωντανού,
αυτοβιογραφικού ύφους
όσο και της εισαγωγής του
πολιτικού,
κοινωνικού και ιστορικού στοιχείου στο είδος.
Μαζί με την Άλκη Ζέη καθιέρωσαν
νέο στυλ στο νεανικό
μυθιστόρημα.
«Με τα έργα της αποτέλεσε
μια από τους πρώτους συγγραφείς
που
οδήγησαν στην απομάκρυνση
της ελληνικής παιδικής λογοτεχνίας
από τα πρότυπα του
19ου αιώνα,
στα οποία κυριαρχούσε το προστατευτικό ύφος,
ο ηθικοπλαστικός
διδακτισμός
και η προβολή ενός ιδεατού κόσμου.
Η Ζωρζ Σαρή αντιμετώπισε το
παιδί
ως αυτόνομο άτομο με δική του προσωπικότητα
και προέβαλε ήρωες
ρεαλιστικούς.
Παράλληλα άρχισε να εισάγει πολιτικά και ιστορικά θέματα
σε
βιβλία για παιδιά, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα
η πολιτική σκέψη να μην
αποτελεί πια
προνόμιο μόνο των ενηλίκων», έγραψε η κριτική.
Σήμερα όλα της τα βιβλία, που
εξακολουθούν να επανεκδίδονται και να μεγαλώνουν και τις νεότερες γενιές,
κυκλοφορούν από τις εκδόσεις «Πατάκης».
που θα μπορούσε να το κατατάξει κανείς
στο
Bildungsroman (εξελικτικό μυθιστόρημα).
Η τριπρόσωπη αφήγηση
από τον
παντογνώστη αφηγητή
χαρακτηρίζεται από άνεση και εξαιρετική τεχνική.
Στη Νινέτ
παρακολουθούμε
την εξελικτική πορεία της ηρωίδας
από τη γέννησή της στην
Κωνσταντινούπολη
ως το γάμο της στα είκοσί της χρόνια στην Αθήνα
αφού έχει
περάσει μέρος της ζωής της
στην Οδησσό, στο Παρίσι, στον Σαιν Λούι της
Σενεγάλης.
Καίρια ιστορικά γεγονότα
(Οκτωβριανή Επανάσταση,
Μικρασιατική
Καταστροφή, Δικτατορία Μεταξά)
πλαισιώνουν την αφήγηση
στο σαγηνευτικό ταξίδι
στο χρόνο
χωρίς να καθορίζουν αποφασιστικά
την εξέλιξη και κλιμάκωση του μύθου…
Η Νινέτ δεν αποτελεί μόνον την
κορύφωση
της μακράς συγγραφικής πορείας της Ζωρζ Σαρή,
η οποία εδώ και 25
χρόνια
θέλγει τους νεαρούς αναγνώστες
με εξαίρετα και καινοτόμα δείγματα
αισθητικά
καταξιωμένης παιδικής λογοτεχνίας,
αλλά είναι και ένα από τα καλύτερα
μυθιστορήματα
της νεοελληνικής λογοτεχνίας»
έγραφε για το βιβλίο
η καθηγήτρια
Νεοελληνικής Φιλολογίας,
Άντα Κατσίκη-Γκίβαλου.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)














