Τόλμη και όραμα, του Ευγένιου Τριβιζά

Τόλμη και όραμα

 Μία σκηνή από την τελετή έναρξης 

των Ολυμπιακών του Λονδίνου 

 – τα 320 κρεβάτια νοσοκομείου – 

 για πολλές αναγνώσεις

                      Του Ευγενίου Τριβιζά

Η πιο αξιοπρόσεκτη σκηνή της τελετής έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου δεν ήταν η δήθεν πτώση της βασίλισσας της Αγγλίας με αλεξίπτωτο, ούτε η εμφάνιση των κοσμαγάπητων μουσικών ειδώλων. Ήταν η είσοδος των τριακοσίων είκοσι νοσοκομειακών κρεβατιών. Ήταν η εμφάνιση των εξακοσίων σαράντα νοσοκόμων. Πάνω από όλα ήταν η παρουσία και συμμετοχή των παιδιών από το Sick Children Hospital της Great Οrmond Street, του γνωστότερου παιδικού νοσοκομείου στον κόσμο.

Ανάμεσα στους μικρούς ασθενείς που έλαβαν μέρος στην τελετή, συγκαταλέγονται η δεκάχρονη Λότι Πιν που συνεχίζει τη θεραπεία της για όγκο εγκεφάλου, ο δεκάχρονος Σίντνεϊ Μπερν που είχε υποβληθεί σε λαρυγγο-τραχειακή αποκατάσταση, ο εννιάχρονος Μάθιου Πάντερ που έκανε μεταμόσχευση καρδιάς και πνευμόνων και ο ενδεκάχρονος Άλεξ Πλανκ που επειδή έχει ανοιχτούς πόρους στο κολποκοιλιακό διάφραγμα έχει κάνει ήδη τρεις εγχειρήσεις και πρόκειται να ακολουθήσουν κι άλλες. Αυτοί είναι οι ήρωες που κανένα μετάλλιο δεν φτάνει για να τους ανταμείψει.

Ακόμα πιο συγκινητικός όμως ήταν ο συνδυασμός των εικόνων του παιδικού νοσοκομείου με εικόνες από το παραμύθι του «Πίτερ Παν» και την ανάγνωση του γνωστού αποσπάσματος («δύο λεπτά προτού σε πάρει ο ύπνος η Χώρα του Πουθενά είναι πραγματική») από τη συγγραφέα του Χάρι Πότερ, Τζ. Κ. Ρόουλινγκ.

Ίσως πολλοί από το ένα δισεκατομμύριο θεατών που παρακολούθησαν την τελετή να μη γνώριζαν τη σχέση του συγκεκριμένου παραμυθιού με το συγκεκριμένο νοσοκομείο που την είσοδό του στο Λονδίνο κοσμεί ένα μπρούντζινο άγαλμα του Πίτερ Παν και μιας μικρής νεράιδας.

 

Ο συγγραφέας Τζέιμς Μάθιου Μπάρι, 

μία ξεχωριστή προσωπικότητα που αλληλογραφούσε 

με τον Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον στη Σαμόα 

και τον εξερευνητή Καπετάνιο Ρόμπερτ Σκοτ στην Ανταρκτική, προέτρεπε τον Άρθουρ Κόναν Ντόιλ 

να ολοκληρώσει την όπερα που έγραφε, 

έπαιζε κρίκετ με τον H. G. Wells,

 και είχε πείσει τον γείτονά του Τζορτζ Μπέρναρντ Σο 

να παίξει σε ένα θεατρικό του έργο, παρότι δεν είχε δικά του,

 αγαπούσε τα παιδιά και είχε κληροδοτήσει 

τα συγγραφικά δικαιώματα του Πίτερ Παν

 στο νοσοκομείο της Great Ormond Street.

Για πενήντα χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα, λόγω της παγκόσμιας επιτυχίας του βιβλίου και των δεκάδων τηλεοπτικών και κινηματογραφικών μεταφορών του, οι εισπράξεις από τα πνευματικά δικαιώματα αποτελούσαν σημαντική πηγή ενίσχυσης του θεραπευτικού και ερευνητικού έργου του νοσοκομείου. Το 1987 όμως η περίοδος προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων, σύμφωνα με την τότε ισχύουσα νομοθεσία, επρόκειτο να λήξει και το νοσοκομείο κινδύνευε να χάσει τη ζωτική αυτή πηγή εσόδων.

Τότε έγινε κάτι πρωτοποριακό. Κάτι σωτήριο. Ο τότε πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας Τζιμ Κάλαχαν, με την προτροπή της συζύγου του Όντρεϊ, σε μία από τις φωτεινές στιγμές της σταδιοδρομίας του είχε την τόλμη κόντρα σε διάφορα συμφέροντα (όπως της Disney*) να εισηγηθεί στο βρετανικό Κοινοβούλιο την ψήφιση νόμου, σύμφωνα με τον οποίο η διάρκεια των πνευματικών δικαιωμάτων του «Πίτερ Παν» θα συνεχιζόταν στο διηνεκές (in perpetuity).

Έτσι κι έγινε. Έτσι ψηφίστηκε ομόφωνα ο νέος νόμος. Έτσι το παραμύθι έδεσε με την πραγματικότητα. Έτσι ο Πίτερ Παν, το αιώνιο παιδί, εξακολουθεί να προσφέρει δώρα ανεκτίμητα στο ιστορικό νοσοκομείο. Η μικρή Λότι, ο Σίντνεϊ, ο Μάθιου, όλα τα παιδιά που είδαμε να χοροπηδάνε στα κρεβάτια με τις πιτζάμες τους στην τελετή της έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων από αυτή τη νομοθεσία ακόμα και σήμερα ωφελούνται.

Μήπως στους δύσκολους καιρούς που περνάμε στη χώρα μας, κάτι μας διδάσκει το παράδειγμα αυτό τόλμης, καινοτομίας και οράματος; Μήπως θα πρέπει να ακολουθήσουμε τον ίδιο δρόμο και όταν εκπνέει η περίοδος προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας των βιβλίων για τους κληρονόμους, τα ποσοστά των συγγραφικών δικαιωμάτων να αφιερώνονται από εκεί και πέρα σε παιδικά νοσοκομεία, ιδρύματα ή παρόμοιους σκοπούς, κάτι που και τον κρατικό προϋπολογισμό δεν θα επιβαρύνει και ανεκτίμητη βοήθεια θα προσφέρει;

Θα βρεθεί άραγε ένας τολμηρός πολιτικός να ακολουθήσει το παράδειγμα του Τζιμ Κάλαχαν και ένα άξιο Κοινοβούλιο με όραμα να ψηφήσει τον σχετικό νόμο; Ας το ελπίσουμε!

Στο μεταξύ, τα τριακόσια είκοσι 

ολοκαίνουρια νοσοκομειακά κρεβάτια 

που φωτίστηκαν ειδικά στην τελετή 

ώστε να σχηματίζουν φωσφορίζοντας τη λέξη «GOSH» 

(επιφώνημα ενθουσιασμού 

αλλά και τα αρχικά τού Great Ormond Street Hospital), συσκευασμένα από εθελοντές 

σε σαράντα μεγάλα κιβώτια, 

θα ταξιδέψουν σε λίγες ημέρες για να δωρηθούν 

στα νοσοκομεία Habis Burguiba 

και Hospital de Taouine της Τυνησίας.

Έχουμε όμως και εμείς ανάγκη

 από νοσοκομειακά κρεβάτια. 

Ο Πίτερ Παν μάς δείχνει τον τρόπο να τα αποκτήσουμε.

Ο Ευγένιος Τριβιζάς είναι συγγραφέας.

* Η πολυετής διαμάχη της Disney με το Great Ormond Street Hospital αξίζει να μελετηθεί ως ένα παράδειγμα εταιρικών συμφερόντων που έρχονται σε σύγκρουση με τα δικαιώματα φιλανθρωπικών ιδρυμάτων. Η ταινία του Τζορτζ Κιούκορ με την Όντρεϊ Χέπμπορν στον ρόλο του Πίτερ Παν και του σερ Λόρενς Ολίβιε στον ρόλο του πειρατή Κάπτεν Χουκ δεν γυρίστηκε ποτέ γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο.

αναδημοσίευση από:
   ΝΕΑ on line 
 http://www.tanea.gr/gnomes/?aid=4743091&wordsinarticle=%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%B2%CE%B9%CE%B6%CE%AC%CF%82

 

 

Φως της Ολυμπίας - Τάκης Δόξας

Φως της Ολυμπίας

Απ’ τα ποταμίσια χείλη του Αλφειού
απ’ τον ασπρογάλανο κόρφο της Αρέθουσας
κι’ απ’ του Δία το πέτρινο μάτι,
μέσ’ απ ’τα πληγωμένα μάρμαρα
που φέγγει του Ίωνα και του Δωριέα η ψυχή,
κι’ απ ’τα κιονόκρανα
που δένει ο ήλιος τα κουρασμένα του άλογα,
απ’ τα πλεγμένα δάχτυλα του πεύκου και της δάφνης

εδώ,
σε τούτη την παρθενική μήτρα της Ολυμπίας
που δεν άλλαξε δε μολεύτηκε δε θα πεθάνει ποτέ,
εδώ θα ξαναγεννηθεί το φως.

Σπίθα του θεού
κρυμένη στη στάχτη της καρδιάς του Κουμπερτέν
που θα τη θεριέψει με την ανάσα της η Καλλιπάτειρα
η Ελληνίδα μάνα
Μάνα κάθε ανθρώπου.
Λαμπάδα απ’ το κερί του χρόνου και του μύθου
στιλπνό είδωλο στιλπνός Χριστός
που μυρίζει μοσχολίβανο κι’ αίμα αθώου ζώου,
το φως μεστό χρυσό σταφύλι
παραδομένο στα χέρια του Ερμή.

Από δω θα φύγει ο Άγγελος.
Θα λύσει τα πέδιλά του τα σπηρούνια του τα πάθη του
θα ρωτήσει ποιοι αγωνίστηκαν τελευταίοι στο Στάδιο
ποιοι πήραν τον κότινο απ’ τους ευπατρίδες της νίκης
και θα τρέξει.
Έξω απ ’το ιερό στήθος της Άλτης
έξω απ’ την Ολυμπία και την Ελλάδα
΄σ’ όλη τη γη σ’ όλη τη θάλασσα
παντού όπου υπάρχει αγάπη
παντού όπου υπάρχει πόνος
παντού όπου υπάρχει υποκρισία
παντού όπου υπάρχει μίσος
παντού όπου υπάρχει φωτιά
στο χρυσάφι στη φτώχεια στα μέτωπα στη ζωή στα νεκροταφεία
για να φέρει το μεγάλο μήνυμα…

Ερμή,
μη σε τρομάξουν οι θύελλες οι σαρκασμοί οι σκληρές μνήμες οι απειλές με τα βούκινα
οι πόλεμοι που ήρθαν ή που κονταροδείχνουν,
Ερμή
μη σε τρομάξουν οι άνθρωποι!
Μάζεψε κάτου απ’ τη σάλπιγγά σου τους λαούς
όπου κι αν είναι όποιοι κι αν είναι
ήρωες νικημένοι κακούργοι σκιές κόκκαλα
και τάισε τους με το σταφύλι σου
ρόγα τη ρόγα μέθυσέ τους με την αγάπη
κι’ όπως θα γίνουν ξέγνοιαστοι κι’ ονειροπαρμένοι,
όπως θα γυρίσουν πρώτη φορά όλοι μαζί
να κοιτάξουν κατάματα τον ουρανό
σκύψε στην καρδιά τους και πες τους

Πες τους
να ξεκινήσουν όλοι για την Ολυμπία,
χιλιάδες χιλιάδες χιλιάδες έφηβοι
σμάρια από κορμιά άσπρα μαύρα κίτρινα,
να πάνε να ξεπλυθούν κοντά στην Παλαίστρα
απ’ το χτες απ’ το σήμερα απ ’το αύριο,
ν ’αλείψουν με λάδι την ψυχή τους και το νου τους
κι’ ύστερα
να μπουν απ’ την ορθάνοιχτη πύλη στο Στάδιο
για να πολεμήσουν.
Όχι στη σφαγή και στην πυρκαγιά
όχι με το μαχαίρι και το σίδερο που καίει
όχι με τον ξολοθρεμό του ανθρώπου απ’ τον άνθρωπο
όχι για νέους νεκρούς νέους σακάτηδες νέους δυστυχισμένους,
μα για την πυγμή και το ακόντιο
για το πήδημα το δίσκο το δρόμο την πάλη
για το τέθριππο
για την Αρετή,
δίπλα στον Κάστορα ή τον Αντίπατρο
το Διαγόρα ή τον Αλκιβιάδη
που θα σμίξει τον αρχαίο κόσμο με τον τωρινό με τον αυριανό με τον αιώνιο
και θα νικήσει τον Άρη άλλη μια φορά
την τελευταία.

Πέρα στο ξέφωτο η Ολυμπία
Ξάγρυπνη μερόνυχτα πλέκει για τον καθένα τους
Κι’ απόνα στεφάνι αγριλιά
Ελληνικής ειρήνης
Ειρήνης όλου του κόσμου.

Τάκης Δόξας

 Ο Τάκης Δόξας, πεζογράφος και ποιητής, γεννήθηκε στον Πύργο το 1913 όπου έζησε και πέθανε το 1976.

Σπούδασε στη Σχολή Συνεταιριστών στην Αθήνα και διορίστηκε στο Πρωτοδικείο Πύργου. Από το 1954 πήρε τη θέση του διευθυντή της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Πύργου, θέση που κράτησε σχεδόν ως το θάνατό του.

Κατά τη θητεία του η βιβλιοθήκη αναδείχθηκε σαν πνευματικό κέντρο της περιοχής, προσφέροντας σπουδαίο έργο στα γράμματα και στην πνευματική ανάπτυξη του τόπου. Εκτός από τα έργα του που κυκλοφόρησαν σε βιβλία, δημοσίευσε πολλά άρθρα σ’ εφημερίδες και περιοδικά, ανάπτυξε πλούσια πνευματική δραστηριότητα στο χώρο της επαρχίας, έδωσε διαλέξεις και οργάνωσε πολλές φιλολογικές εκδηλώσεις, με στόχο την πολιτιστική ανάπτυξη της περιοχής.

Ανέβασε τα θεατρικά έργα «Ο άνδρας της» (1944) και «Κατοχή» (1948) και διηύθυνε τα τοπικά περιοδικά «Βήμα των νέων», «Οδυσσέας» και «Βωμός».Διακρίθηκε ως διηγηματογράφος και δοκιμιογράφος και το 1957 τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο Πελοποννησιακής Πεζογραφίας από την Ακαδημία Αθηνών.

Έργα του έχουν μεταφραστεί στα γερμανικά, αγγλικά, ιταλικά και τουρκικά ,ενώ η ποιητική του σύνθεση «Φως της Ολυμπίας» απαγγέλθηκε κατά την έναρξη δύο Ολυμπιακών αγώνων. Σήμερα γίνεται κίνηση για ένταξη και πάλι αυτού του ποιήματος στην έναρξη των Ολυμπιακών αγώνων.

Κυριότερα έργα του
Η σονάτα των ίσκιων, Πικρή εποχή, Ταξίδι χωρίς ήλιο, Ροδοσταμιά ,Μικροζωές ,Στη χώρα του Αυγεία, Λευκοί δρόμοι, Επαρχία σ ’αγαπώ, Μαρία Πολυδούρη, Ηλειακή γραμματολογία ,Το χρονικό του Πύργου, Άνθρωποι και ανθρωπιά.

Ο Τάκης Δόξας και μετά το θάνατό του συνέχισε την προσφορά του στη βιβλιοθήκη που πολύ αγάπησε, αφού με διαθήκη του άφησε την προσωπική του βιβλιοθήκη αποτελούμενη απο 6466 τόμους βιβλίων στη Δημόσια Βιβλιοθήκη Πύργου.