Άλκη Ζέη - Γιατί γράφω βιβλία και για παιδιά

 

Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΑΛΚΗ ΖΕΗΕΠΙΤΙΜΗ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

 

 

 

 

 

Από το Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης προτάθηκε η αναγόρευση της συγγραφέα Άλκης Ζέη σε Επίτιμη Διδάκτορα του πανεπιστημίου. Η πρόταση εγκρίθηκε ομόφωνα και η αναγόρευση πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 23 Οκτωβρίου 2014, στις 10:30 το πρωί, στην αίθουσα τελετών της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ. Την τιμώμενη προσφώνησε ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Καθηγητής Περικλής Μήτκας, ενώ τον έπαινο εκφώνησε ο Καθηγητής του Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, Ανδρέας Καρακίτσιος.
«Τιμάται το έργο και η προσωπικότητα της Άλκης Ζέη, η οποία κατάφερε να είναι ο ψίθυρος στο αυτί τεσσάρων πέντε γενεών που μεγάλωσαν με τα βιβλία της. Αντικρίζει τα πράγματα με σεβασμό και υπερβαίνει τα στερεότυπα οποιουδήποτε πολιτικού φορέα και οποιασδήποτε ιδεολογίας» τόνισε, μεταξύ άλλων, ο Καθηγητής Ανδρέας Καρακίτσιος.
Όπως αναφέρει το ψήφισμα του τμήματος, η Άλκη Ζέη είναι η δημιουργός «των μεγάλων περιπάτων των παιδιών, κοντά στις ράγιες ή στο Καπλάνι της βιτρίνας, με αρβυλάκια και γόβες και πολύχρωμες ομπρέλες, παρέα με τον Ψεύτη παππού, τον Θείο Πλάτωνα και την Αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα, σχεδόν 70 χρόνια υπηρέτησε τη λογοτεχνία και την παιδική λογοτεχνία με αφοσίωση και παιδική φιλότητα, ανασταίνοντας την παιδική ψυχή μακριά από τα λοξά βλέμματα των μεγάλων, που γαλήνεψε με το έργο της τα μεγάλα λάθη και πάθη της Ελλάδας και εξανθρώπισε τους μύθους της ιστορίας στην κατοχή, στον εμφύλιο και στη μεταπολίτευση».
Της τελετής αναγόρευσης, της επίδοσης τίτλου και διασήμου ακολούθησε η αντιφώνηση - ομιλία της Άλκης Ζέη με θέμα «Γιατί γράφω και για παιδιά». Μεταξύ άλλων στην ομιλία της, η τιμώμενη αναφέρθηκε στην πολύπαθη πορεία των βιβλίων της, στα σκοτεινά χρόνια της δικτατορίας, αλλά και τα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια και τελικά στον ρόλο των δασκάλων στην καθιέρωση του έργου της. «Και τότε ήρθαν οι δάσκαλοι... Κι έτσι, από δάσκαλο σε δάσκαλο, διαδίδονταν τα βιβλία μου κι έγινα η αγαπημένη συγγραφέας των παιδιών και των παιδιών των παιδιών τους» λέει η συγγραφέας.

 

 

«Γιατί γράφω και για παιδιά»

Όταν έγραψα το πρώτο μου μυθιστόρημα Το καπλάνι της βιτρίνας, δεν ήξερα ότι γράφω βιβλίο για παιδιά. Ήταν το 1962, και ζούσαμε στη Μόσχα, πολιτικοί εξόριστοι. Έγραφα διηγήματα που τα έστελνα στην Ελλάδα και δημοσιεύονταν στην Επιθεώρηση τέχνης. Θέλησα τότε να δοκιμάσω να γράψω μυθιστόρημα. Οι αναμνήσεις από τα παιδικά μου χρόνια ήταν ολοζώντανες, γιατί κάθε βράδυ στα παιδιά μου αντί για παραμύθια διηγιόμουν πώς περνούσαμε η αδελφή μου κι εγώ στη Σάμο, όταν μείναμε εκεί με τον παππού μας και τη θεία μας –γιατί η μητέρα μας είχε αρρωστήσει–, ώσπου να πάμε σχολείο.

Μπορώ να πω ότι το τέλειωσα πολύ γρήγορα, γιατί είχα έτοιμο το υλικό μου, η έκδοσή του όμως μου φαινόταν κάτι απίθανο και μακρινό.

Εκείνο τον καιρό είχε αρχίσει κάπως να σπάει ο πάγος και είχε αρχίσει ένα πάνε κι έλα συγγραφέων και καλλιτεχνών από την Ελλάδα στη Μόσχα μέσω του Ελληνοσοβιετικού Συνδέσμου και της Εταιρείας Σοβιετικών Συγγραφέων. Η χαρά μας δεν περιγραφόταν που ήρθαμε επιτέλους σε επαφή με την Ελλάδα.

Μια μέρα γυρίζοντας με τον Γιώργο Σεβαστίκογλου στο σπίτι, είδαμε θρονιασμένο σε μια πολυθρόνα, με τα παιδιά μας σκαρφαλωμένα στα γόνατά του, τον Δημήτρη Δεσποτίδη! Παλιός φίλος δικός μου από την ΕΠΟΝ, ενώ μετά την απελευθέρωση συνδέθηκε πολύ και με τον Γιώργο, μα γρήγορα εγώ τους έχασα και τους δυο. Ο ένας φυλακή –που παρατρίχα γλίτωσε το τουφέκι κι ύστερα Μακρόνησο– κι ο άλλος στο βουνό κι ύστερα στην Τασκένδη, όπου κατόρθωσα να πάω να τον συναντήσω έπειτα από έξι χρόνια.

Πόσα είχαμε να ρωτήσουμε τον Δεσποτίδη! Κι εκείνος όμως ήθελε να μάθει για τη ζωή μας στη Σοβιετική Ένωση, πώς ζούσαμε, τι κάναμε, αν και τα παιδιά μας –τριών χρόνων ο ένας και εφτά η άλλη– είχαν προλάβει να του πουν πολλά.

Έτσι έμαθε από την κόρη μου πως η μαμά έγραψε ένα βιβλίο, μα ο μπαμπάς όλο της φώναζε και την έβαζε να το ξαναγράψει, ενώ εκείνη που είναι πρώτη μαθήτρια γράφει κατευθείαν στο καθαρό χωρίς λάθη.

Αν δεν είχε μιλήσει η κόρη μου, ούτε θα μου περνούσε από τον νου να αναφερθώ στα γραψίματά μου. Θέλαμε τόσο πολύ να μάθουμε για την Ελλάδα, για τους φίλους μας. Ο Δεσποτίδης όμως δεν ήταν από κείνους που θα άφηνε να του ξεφύγει ένα χειρόγραφο. Μόλις είχε ανοίξει έναν εκδοτικό οίκο, το Θεμέλιο. Πήρε λοιπόν το δικό μου κι έφυγε.

Τα γεγονότα ήρθαν απανωτά. Έγιναν εκλογές και τις κέρδισε ο Γεώργιος Παπανδρέου. Ούτε ο Δεσποτίδης μού απάντησε ποτέ αλλά ούτε κι εγώ είχα νου να τον ρωτήσω τι απέγινε το μυθιστόρημά μου. Όλη μας η έννοια ήταν πότε θα μας επιτρέψουν να γυρίσουμε στην Ελλάδα.

Τον Σεπτέμβριο του 1964 μου έδωσαν μια άδεια να πάω με τα παιδιά μου για δύο μήνες στην Ελλάδα. Την επόμενη μέρα που φτάσαμε, πήγα στο Θεμέλιο για να δω τον Δεσποτίδη. Είχαμε τόσα να πούμε και μόνο λίγο προτού φύγω τον ρώτησα: «Τι γίνεται εκείνο το Καπλάνι;». Ο Δεσποτίδης χαμογέλασε με εκείνο το ανεπανάληπτο χαμόγελό του, με πήρε από το χέρι, βγήκαμε από το βιβλιοπωλείο και μου έδειξε τη βιτρίνα. Στη μέση, καμαρωτό καμαρωτό, στεκόταν το Καπλάνι. Κίτρινο εξώφυλλο κι ένας όρθιος τίγρης. Μου είπε πως είδε κι έπαθε να καταλάβει ότι καπλάνι θα πει τίγρης. Απόρησα. Μα ήταν δυνατόν να μην το ξέρει; Κι εκείνος γελώντας μου είπε: «Θαρρώ πως μόνο εσύ το ξέρεις». Αν είναι δυνατόν, «το καπλάνι της βιτρίνας» που βρισκόταν βαλσαμωμένο σε μια βιτρίνα στο σαλόνι του παππού μου στη Σάμο και τώρα στο παλαιοντολογικό μουσείο στους Μυτιληνιούς στη Σάμο να μη λέγεται... καπλάνι! Φαίνεται όμως πως μόνο οι Σαμιώτες το αποκαλούσαν έτσι. Ευτυχώς ο Δεσποτίδης δεν άλλαξε τον τίτλο να τον κάνει «τίγρης» – στα τουρκικά καπλάν είναι ο τίγρης, αποκεί φαίνεται το πήραν οι Σαμιώτες γιατί αυτό κολύμπησε από την Τουρκία στη Σάμο κι έτρωγε τα πρόβατα ενός βοσκού που το παραφύλαξε και το σκότωσε. Τώρα το «Καπλάνι» κυκλοφορεί σαν... Καπλάνι εδώ και πενήντα χρόνια, αφού τράβηξε πολλές περιπέτειες. 2

Του Δεσποτίδη του άρεσε πολύ το βιβλίο και είπε πως έτσι πρέπει να γράφονται τα βιβλία για παιδιά. Έμαθα λοιπόν κι εγώ πως είχα γράψει βιβλίο για παιδιά. Στο εξώφυλλο όμως έγραφε κάτω από τον τίτλο, βιβλίο για νέους. Δεν τον ρώτησα, μα αργότερα κατάλαβα τον λόγο.

Οι κριτικές ήταν καταπέλτης. Είχα γράψει ένα προπαγανδιστικό βιβλίο και οι ηρωίδες μου, δυο μικρά κοριτσάκια, μιλάγανε για τη δικτατορία –τι να κάνω αφού είχα ζήσει μικρό κοριτσάκι τη δικτατορία του Μεταξά;– και βαραίνω τις ψυχούλες των παιδιών.

Το βιβλίο δεν το αγόραζαν για τα παιδιά, και άνθρωποι προοδευτικοί, αριστεροί, φίλοι μού έλεγαν πως είναι μεν καλογραμμένο, αλλά καλά η γενιά μας όσα τράβηξε, μα τα παιδιά μας δεν είναι ανάγκη να τα πληγώνουμε. Αν δεν είχα τόσο πολλές έννοιες, να παρατείνουμε την παραμονή μας στην Ελλάδα, να καταφέρω να πάρω άδεια και για τον Γιώργο και χίλια δυο άλλα προβλήματα, θα είχα πιστέψει πως δεν κάνω για συγγραφέας, τουλάχιστον για παιδιά, σίγουρα. Ο Δεσποτίδης εξακολουθούσε να έχει το Καπλάνι πεισματικά στη μέση της βιτρίνας, ώσπου έγινε η δικτατορία. Μπήκαν στο Θεμέλιο και το έκαναν γυαλιά καρφιά, κατέστρεψαν όλα τα βιβλία και το Καπλάνι φυσικά.

Τα παιδιά είδαν τη δικτατορία μέσα στο ίδιο τους το σπίτι, να παίρνουν τους γονείς τους από τα κρεβάτια τους. Και οι μεγάλοι άρχισαν να καταλαβαίνουν πως μπορούμε να μιλάμε στα παιδιά για δικτατορία. Το Καπλάνι όμως είχε ριχτεί στο πυρ το εξώτερο.

Ο Γιώργος στο μεταξύ είχε έρθει στην Ελλάδα και φύγαμε πάλι εξόριστοι, στο Παρίσι αυτή τη φορά.

Εκεί πάλι γεμάτοι έννοιες για την εγκατάστασή μας και αγωνία για το τι γινόταν στην Ελλάδα, ούτε σκεφτόμουν το γράψιμο. Ώσπου μια μέρα εμφανίστηκε στο σπίτι μας ο Έντουαρντ Φέντον – αμερικανός συγγραφέας και μεταφραστής. Ζούσε στην Ελλάδα και είχε παντρευτεί Ελληνίδα που ήταν καθηγήτριά μου στη σχολή Αηδονοπούλου, τη Νίτσα Χαρβάτη. Είχε ένα πλατύ χαμόγελο και μου είπε: «Σου έφερα το συμβόλαιο». Δεν καταλάβαινα. Λίγο πριν από τη δικτατορία μού είχε τηλεφωνήσει και με ρώτησε αν του δίνω τα δικαιώματα να μεταφράσει στα αγγλικά το Καπλάνι. Βέβαια και είπα «ναι». Και το... ξέχασα.

Κι ήρθε τώρα στο Παρίσι να μου πει πως το δέχτηκαν σε μεγάλο εκδοτικό οίκο στην Αμερική και το θεωρούν ένα από τα καλύτερα βιβλία που έχουν γραφτεί για παιδιά.

Δεν έλεγα να το πιστέψω. Εκδόθηκε πολύ γρήγορα, πήρε και βραβείο για το καλύτερο ξένο παιδικό βιβλίο κι αποκεί το πήραν οι σκανδιναβικές χώρες και η Ιαπωνία. Εγώ αναθάρρησα κι άρχισα να πιστεύω πως μπορώ να γράψω για παιδιά.

Διάβασα πολλά γαλλικά μυθιστορήματα για παιδιά που τους μιλούσαν για τον πόλεμο, την Αντίσταση, τον Πεταίν, μαθαίνοντάς τους τη σύγχρονη ιστορία του τόπου τους. Γιατί λοιπόν να μη γράψω κι εγώ ένα βιβλίο και να μάθω στα παιδιά για την Κατοχή, την Αντίσταση; Όσο καιρό είχα μείνει στην Ελλάδα είχα αντιληφθεί πως δεν είχαν ιδέα. Σκέφτηκα να μιλήσω για γεγονότα που είχα ζήσει η ίδια, όμως ο ήρωας να είναι ένα παιδί ώστε να είναι κοντινό τους. Έτσι έγραψα τον Μεγάλο περίπατο του Πέτρου με τρυφερότητα και χιούμορ και πολλή αγάπη.

Παρ’ όλη τη Χούντα, η Νανά Καλλιανέση που είχε τον Κέδρο, το εξέδωσε αμέσως και πήρα μια κάρτα από τον Ρίτσο πυκνογραμμένη με τα καλλιγραφικά του γράμματα, όλο ενθουσιασμό και αγάπη για το βιβλίο.

Στο μεταξύ στη Γαλλία είχε κυκλοφορήσει το Καπλάνι και οι κριτικές ήταν τόσο επαινετικές που θα κοκκίνιζα αν τις ανέφερα.

Άρχισαν να με καλούν σε σχολεία, σε βιβλιοθήκες, και μένα η καρδιά μου σφιγγόταν να συζητώ με τα ξένα παιδάκια, έμοιαζε άπιαστο όνειρο να κουβεντιάσω κάποτε με τα δικά μας παιδιά.

Συνέχισα να γράφω βιβλία για παιδιά, ο Κέδρος τα εξέδιδε, μα η κυκλοφορία τους ήταν δύσκολη. 3

Έπεσε η Χούντα, γυρίσαμε στην Ελλάδα. Το Καπλάνι είχε εκδοθεί από τον Κέδρο, μια και το Θεμέλιο άργησε να ξανασταθεί στα πόδια του. Θέλησα να έρθω σε επαφή με τα παιδιά, να πάω σε κανένα σχολείο, όμως τότε οι πόρτες των σχολείων δεν άνοιγαν για τους συγγραφείς. Μου είπαν πως χρειάζεται ειδική άδεια από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, μα δεν την πήρα ποτέ.

Η συγγραφέας παιδικών βιβλίων Γεωργία Ταρσούλη έστειλε ένα πολυσέλιδο υπόμνημα στο Υπουργείο Πολιτισμού. Ένας καλός φίλος που εργαζόταν εκεί μου έδωσε ένα φωτοαντίγραφο.

Πού βρήκε τόσα να πει για το Καπλάνι της βιτρίνας; Χτυπούσε τον κώδωνα του κινδύνου. Μην τύχει και φτάσει στα παιδιά μας αυτό το βιβλίο που καταργεί θρησκεία, οικογένεια, κράτος. Μόνο που δεν ζητούσε να με κρεμάσουν.

Και τότε ήρθαν... οι δάσκαλοι. Με πρώτη πρώτη την εξαιρετική δασκάλα και άνθρωπο, την αξέχαστη Βίτω Αγγελοπούλου.

Σιγά σιγά, διακριτικά, άρχισαν να μιλούν στα παιδιά και στους γονείς για τα βιβλία μου. Να τα αγοράζουν και με δικά τους χρήματα, να εφευρίσκουν χίλιους δυο τρόπους για να μπορέσουν μέσα στην τάξη τους, κλέβοντας κάποιες στιγμές από το μάθημα, να διαβάσουν στα παιδιά και να τα κάνουν να ενδιαφερθούν. Κι έτσι, από δάσκαλο σε δάσκαλο, διαδίδονταν τα βιβλία μου κι έγινα η αγαπημένη συγγραφέας των παιδιών και των παιδιών των παιδιών τους.

Αν δεν ήταν αυτοί, δεν νομίζω να είχα φτάσει εδώ που έφτασα. Γι’ αυτό θα τους ευγνωμονώ πάντα. Κι αν δεν μου έδιναν κουράγιο, δεν θα αποφάσιζα να καταπιαστώ με ένα τόσο δύσκολο θέμα όπως τα ναρκωτικά.

Όταν έμαθα από έναν φίλο πως η κόρη του δώδεκα χρόνων έπαιρνε ουσίες, σκέφτηκα πως πρέπει να μιλήσω στα παιδιά γι’ αυτό το θέμα. Δίσταζα. Έτρεξα στη Βίτω Αγγελοπούλου, η οποία όχι μόνο μου έδωσε θάρρος αλλά μου είπε πως πρέπει οπωσδήποτε να το γράψω.

Πήγα τρία χρόνια στο κεντρικό συμβούλιο του ΚΕΘΕΑ και μίλησα με πολλούς γονείς και παιδιά, κι όταν ήμουν πια έτοιμη, έφτιαξα την ηρωίδα μου, ένα κοριτσάκι δώδεκα χρόνων. Κι όταν το είπα στη Βίτω, μ’ αγκάλιασε και έκλαιγε. Και πάλι οι δάσκαλοι πέρασαν το βιβλίο στα σχολεία και μπήκε και απόσπασμα στο αναγνωστικό της έκτης, δεν τόλμησαν όμως να γράψουν ότι το μυθιστόρημα είχε θέμα τα ναρκωτικά αλλά τη μετανάστευση, γιατί η ηρωίδα μου είχε ζήσει στη Γερμανία και, όταν χώρισαν οι γονείς της, την έστειλαν στην Ελλάδα στη γιαγιά της. Το βιβλίο όμως Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της το αγάπησαν τα παιδιά και το διάβαζαν ακόμα κι οι γονείς τους με ενδιαφέρον, γιατί το θέμα τούς έκαιγε.

Πολλούς μπελάδες βρήκαν εξαιτίας μου οι δάσκαλοι. Θυμάμαι στη Λάρισα πόσα τράβηξε ο Μιχάλης Αργυρίδης –άλλος εξαίρετος δάσκαλος–, όταν τόλμησε να ονομάσει τη βιβλιοθήκη του σχολείου –μόνος του μάζεψε βιβλία και την έφτιαξε– Άλκη Ζέη‐Ζωρζ Σαρή. Όπως κι ένας άλλος δάσκαλος, ο Θοδωρής Αζούδης, έφτιαξε στο λύκειο στα Κάτω Πορόια μια πανέμορφη βιβλιοθήκη που της έδωσε το όνομά μου. Μόλις έφυγαν κι οι δύο από τα σχολεία, οι βιβλιοθήκες έκλεισαν, έγιναν νομίζω αποθήκες, κι αναρωτιέμαι πού πετάχτηκαν οι πινακίδες με τα ονόματά μας.

Αργότερα, με τη δημιουργία του ΕΚΕΒΙ και το πρόγραμμά του «Συγγραφείς στα σχολεία», μπορούσαμε πια ανενόχλητα να ερχόμαστε σε επαφή με τα παιδιά. Τώρα το ΕΚΕΒΙ δεν υπάρχει, οι δάσκαλοι όμως καταφέρνουν και μας προσκαλούν.

Γι’ αυτό σήμερα είμαι πολύ συγκινημένη και χαρούμενη για τη μεγάλη τιμή που μου κάνατε. Δάσκαλοι είστε κι εσείς και σας ευχαριστώ με όλη μου την καρδιά.

Άλκη Ζέη

23/10/2014



10η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης

10η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης

16 - 19 Μαΐου 2013

Αντίστροφη μέτρηση για το «άνοιγμα των πυλών»

Η δέκατη διοργάνωση της ΔΕΒΘ αποτελεί κορυφαίο γεγονός για τον κόσμο του βιβλίου. Για τέσσερις ημέρες η Θεσσαλονίκη γίνεται το επίκεντρο του ενδιαφέροντος για εκδότες, συγγραφείς, επαγγελματίες του κλάδου αλλά και για το πολυπληθές αναγνωστικό κοινό που κατά χιλιάδες σπεύδει στις εκθεσιακές εγκαταστάσεις της HELEXPO για το ετήσιο ραντεβού του βιβλίου. 

Ο εμπορικός και πολιτιστικός χαρακτήρας της φετινής διοργάνωσης αναδεικνύεται, όπως και τις προηγούμενες χρονιές, μέσα από ένα πλούσιο, ποικίλο και ενδιαφέρον πρόγραμμα εκδηλώσεων. 

Περισσότεροι από 200 εκδότες 

 αλλά και πολιτιστικοί οργανισμοί

 και πνευματικοί φορείς δηλώνουν «παρών» 

παρουσιάζοντας μια ευρεία γκάμα 

από σύγχρονες επιλογές θεματικών, 

τίτλων, συγγραφέων τους. 

Προέρχονται από την εγχώρια αγορά βιβλίου

 αλλά και από 18 διαφορετικές χώρες 

 (Αίγυπτος, Αργεντινή, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, 

Σερβική Δημοκρατία της Βοσνίας, Γαλλία, 

Γερμανία, Ιράν, Ισραήλ, Ιταλία, Κίνα, 

Κροατία, Μ. Βρετανία, Πολωνία, 

Ρουμανία, Ρωσία, Σλοβακία, Σερβία, Τουρκία). 

Τον διεθνή χαρακτήρα της Εκθεσης 

ενισχύουν επίσης 

η παρουσία σημαντικών ξένων συγγραφέων  

(30 τον αριθμό) 

που θα συνομιλήσουν με ομοτέχνους τους, 

θα παρουσιάσουν το έργο τους, 

θα συμμετάσχουν σε εκδηλώσεις. 

Στο ίδιο πλαίσιο,

 η Μεγάλη Βρετανία 

καταφθάνει στη Θεσσαλονίκη  

ως Τιμώμενη Χώρα 

φέρνοντας στις «αποσκευές» της

 10 σημαντικούς εκπροσώπους 

 της σύγχρονης λογοτεχνίας της. 

Το ειδικό περίπτερο θα αποτελέσει επίκεντρο ενδιαφέροντος για τους επισκέπτες καθώς θα παραστούν διάσημοι συγγραφείς όπως ο Τζόναθαν Κόου, ο Αντριου Κρούμι και η Βικτόρια Χίσλοπ. 

Δεύτερος ισχυρός πυλώνας της ΔΕΒΘ είναι 

το Περίπτερο Κ. Π. Καβάφη 

 καθώς και το ειδικό αφιέρωμα 

που έχει σχεδιαστεί με αφορμή την επέτειο 

των 150 χρόνων από τη γέννηση 

του κορυφαίου Έλληνα ποιητή. 

Όπως και την προηγούμενη χρονιά,

 το Διαβαλκανικό Φεστιβάλ Ποίησης 

διεκδικεί το στοίχημα της αλληλογνωριμίας 

μεταξύ των λαών της Χερσονήσου του Αίμου. 

Συμμετέχουν ποιητές και ποιήτριες 

από 10 βαλκανικές χώρες 

 (Βοσνία, Ρουμανία, Βουλγαρία, ΠΓΔΜ, Σλοβενία, Σερβία, Κροατία, Τουρκία, Αλβανία και Ελλάδα). 

Η Παιδική Γωνιά 

 θα δώσει την αφορμή σε χιλιάδες παιδιά, μαθητές και εκπαιδευτικούς να έρθουν σ’ επαφή και να νιώσουν τον παλμό της ελληνικής εκδοτικής παραγωγής που απευθύνεται σε μικρούς αναγνώστες. 

Έχουν οργανωθεί

 55 εκδηλώσεις 

 με την παρουσία 35 συγγραφέων

 και εικονογράφων. 

Οι επισκέπτες της 10ης ΔΕΒΘ μπορούν να παρακολουθήσουν επίσης

 επαγγελματικές ημερίδες 

και συζητήσεις οργανωμένες από φορείς του κλάδου, εκδηλώσεις του Δήμου Θεσσαλονίκης 

εντός κι εκτός εκθεσιακού χώρου, 

ομιλίες και συζητήσεις από άλλους φορείς

(«Κύριλλος και Μεθόδιος» & «Διάταγμα των Μεδιολάνων» 

από τον Σύνδεσμο Εκδοτών Βορείου Ελλάδος, 

τιμητική εκδήλωση 

για τον πανεπιστημιακό και πνευματικό άνθρωπο 

 της Θεσσαλονίκης Δημήτρη Μαρωνίτη κ.ά.) 

***

Τα εγκαίνια της Εκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Πέμπτη 16 Μαΐου (ώρα: 7.30 μ.μ.), στην κεντρική πλατεία της Έκθεσης. Θα ακολουθήσει συναυλία από την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, με τη συμμετοχή 60 μουσικών που θα ερμηνεύουν γνωστές συνθέσεις Άγγλων συνθέτων, προς τιμήν της Μ. Βρετανίας Τιμώμενης Χώρας. 

[ Διαβάστε το αναλυτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων της 10ης ΔΕΒΘ. ]

Οργάνωση

Γενική Γραμματεία Πολιτισμού
του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού

• Εθνικό Κέντρο Βιβλίου
  
• Διεύθυνση Γραμμάτων 
  
• Γενική Διεύθυνση Σύγχρονου Πολιτισμού
  
• Helexpo 
  
• Πανελλήνια Ομοσπονδία Εκδοτών και Βιβλιοχαρτοπωλών (ΠΟΕΒ) 
  
• Δήμος Θεσσαλονίκης

με την υποστήριξη:

• Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας 
• Σύνδεσμος Εκδοτών Βόρειας Ελλάδας

Ανακοίνωση των εργαζομένων στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου

Αθήνα, 15.1.2013

Στο πλαίσιο της σημερινής κρίσης και της ενορχηστρωμένα βάρβαρης επίθεσης που δέχτηκε η πολιτική για το βιβλίο και το ίδιο το ΕΚΕΒΙ, μετά και από την απόφαση «κατάργησής του», που ανακοίνωσε ο αναπληρωτής υπουργός κ. Τζαβάρας, εμείς, οι 35 εργαζόμενοι του ΕΚΕΒΙ, απλήρωτοι για μήνες, θα θέλαμε να διευκρινίσουμε τα εξής:

• Οι επιτυχημένες δράσεις και τα προγράμματα του ΕΚΕΒΙ (Εκθέσεις Βιβλίου στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών, Φιλαναγνωσία, Μικρός Αναγνώστης, Βιβλιονέτ, Έρευνες, Παρατηρητήριο Ψηφιακού Βιβλίου, Πρόγραμμα Φράσις για την ενίσχυση των μεταφράσεων, διμερείς και διεθνείς σχέσεις, Εργαστήρι του Βιβλίου, Λέσχες Ανάγνωσης, Βραβείο Αναγνωστών, διατήρηση και ανανέωση ποικίλων αρχείων και συλλογών συγγραφέων, εκδοτών, βιβλιοπωλών, βιβλιοθηκών κ.ά.) ήταν και είναι οι άνθρωποί του – δεν θα υπήρχαν χωρίς αυτούς. Η πραγματοποίησή τους έχει συγκεντρώσει επαινετικά σχόλια, στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
• Εργαζόμαστε στο ΕΚΕΒΙ, οι περισσότεροι από εμάς για πολλά χρόνια, χωρίς ούτε τα στοιχειώδη εργασιακά δικαιώματα (δηλαδή με μπλοκάκι, χωρίς ΙΚΑ, αποζημίωση απολύσεως ή ταμείο ανεργίας, και τους τελευταίους έντεκα μήνες, μάλιστα, χωρίς καν σύμβαση), με συνέπεια, επαγγελματισμό και αγάπη για το βιβλίο.
• Δεν ανεχόμαστε να στρέφεται εν τέλει εις βάρος μας η καταπάτηση των εργασιακών μας δικαιωμάτων και η πολύχρονη «ομηρία» μας υπό το ρόλο του «συμβασιούχου». Υπενθυμίζουμε, δε, ότι το ΕΚΕΒΙ δημιουργήθηκε το 1994 για να ξεπεραστεί η δυσκαμψία του «στενού» δημόσιου τομέα να παράξει το παραπάνω έργο.

Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου είναι ένας φορέας που κοστίζει ελάχιστα στο δημόσιο και φέρνει πίσω πολλαπλάσια. Η κομβική του θέση στο χώρο του Πολιτισμού του επέτρεψε να διαχειρίζεται με επιτυχία δύο Προγράμματα ΕΣΠΑ και να διεκδικεί κι άλλα. Η Έκθεση Παιδικού κι Εφηβικού Βιβλίου και το Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών είναι μονάχα δύο από αυτά που δρομολογούσε η προηγούμενη Διοίκηση…
Σε τι εξυπηρετεί λοιπόν αυτή τη στιγμή η κατάργηση ενός Φορέα με Διαχειριστική Επάρκεια και σωρευμένη τεχνογνωσία στην υλοποίηση συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων, όταν τα ΕΣΠΑ είναι κατά γενική ομολογία ο βασικός μοχλός για την ανάπτυξη της χώρας;
Ποια λογική «εξοικονόμησης» υπαγορεύει να ακυρώνει κανείς ένα «εργαλείο» πολιτιστικής ανάπτυξης που θα μπορούσε, με λίγη προσπάθεια και φαντασία, να το καταστήσει πολύ πιο παραγωγικό κι αποτελεσματικό;
Τέλος, πέρα από τα ευχολόγια, ποιος αλήθεια παίρνει την ευθύνη για τον κίνδυνο ματαίωσης στην πράξη των δύο Προγραμμάτων που θα έπρεπε αυτή της στιγμή να «τρέχουν» με δυναμισμό, και συγκεκριμένα της 10ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης (είχε συμφωνηθεί για φέτος να είναι τιμώμενη χώρα η Μεγάλη Βρετανία) και του Προγράμματος «Καινοτόμες δράσεις για την ενίσχυση της Φιλαναγνωσίας των μαθητών»;
Ζητούμε, έστω και τώρα, ο Υπουργός, λαμβάνοντας υπόψη και την εκφρασμένη βούληση της συντριπτικής πλειονότητας του κόσμου του βιβλίου, να μην επιμείνει στην απόφασή του και να διατηρήσει ζωντανό το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου. 

Οι εργαζόμενοι του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου

Ο Παραμυθάς για το ΕΚΕΒΙ

Η Φιλαναγνωσία, το ΕΚΕΒΙ, 

ο κύριος Τζαβάρας κι εγώ

Μόλις πριν λίγο διάβασα κάτι που με στενοχώρησε πολύ,

και έχει σχέση με το πρόγραμμα  Φιλαναγνωσίας,

το Εθνικό Κέντρου Βιβλίου,

τον κύριο Κώστα Τζαβάρα  ως Υφυπουργό Πολιτισμού 

και εμένα, ως  «ΠΑΡΑΜΥΘΑ».

Η… «σχέση» μας με τον κύριο Τζαβάρα,

άρχισε όταν κάποτε σε μία εκπομπή

του  «Ράδιο Αρβύλα»,  του ΑΝΤ1 ,  

αναφέρθηκαν στον Βουλευτή, τότε, κύριο Τζαβάρα,

δείχνοντας πλάνα του από τη Βουλή και λέγοντας,

 «αυτός που μοιάζει με τον Παραμυθά».  

Ναι, ομολογώ ότι ο κύριος Τζαβάρας, μοιάζει

 -όχι ακριβώς με μένα, γιατί έχω μαύρα μαλλιά-

αλλά κυρίως με τον «Παραμυθά».

Κοιτάξτε εδώ ένα σκίτσο του Παραμυθά από ένα βιβλίο μου και μία φωτογραφία του κυρίου Τζαβάρα.

Ε; Τι λέτε; Μάλλον δίκιο είχαν τα παιδιά του «Ράδιο Αρβύλα».

 Πάμε τώρα να δείτε πώς «δένει η σούπα» αυτών των δύο

 με το ΕΚΕΒΙ και τη Φιλαναγνωσία.

Προτίμησα να αρχίσω αυτό

το -δυσάρεστης και σοβαρής αιτίας- post,

χιουμοριστικά, γιατί έχω βαρεθεί τον τελευταίο καιρό

να ακούω διάφορες βαρύγδουπες δηλώσεις και βρισίδια

για όσα γίνονται στον τόπο μας.

Λοιπόν: Κατ΄ αρχήν, όσοι δεν έχετε ακούσει για το Ε.ΚΕ.ΒΙ, κάντε κλικ ΕΔΩ,

κι αν δεν ξέρετε για τη «φιλαναγνωσία», κοιτάξτε ΕΔΩ.

 Η «Φιλαναγνωσία»  είναι ένα πρόγραμμα για παιδιά Δημοτικού και Λέσχες Ανάγνωσης Σχολείων για τα περίπου 950 Δημοτικά Σχολεία της χώρας, με οικονομική ενίσχυση από το ΕΣΠΑ.  

Πέρσι πήγα σε 15 Σχολεία για να μιλήσω για τα βιβλία μου

και τη δουλειά του συγγραφέα

και φέτος πήγα ήδη στο πρώτο,

το 4ο Δημοτικό Αγίου Νικολάου Κρήτης,

που σας μίλησα γι” αυτό σε τρία προηγούμενα posts,  

και ήδη έχει γίνει προγραμματισμός για άλλα οχτώ Σχολεία.

  

Αυτό το πρόγραμμα είναι κάτι

 που το θεωρώ εξαιρετικά σοβαρό για τα παιδιά

 και τη σχέση τους με το βιβλίο,

σε μια εποχή κυριαρχίας της τηλεόρασης και του internet .

Γι αυτό και σοκαρίστηκα όταν σήμερα διάβασα

 ότι ο Υφυπουργός Πολιτισμού κ. Τζαβάρας,

κλείνει το Ε.ΚΕ.ΒΙ .

Δεν θέλω να κάνω κανένα σχόλιο,

για πράγματα αυτονόητα.

Να πω μόνο ότι αν είχε χάσει το δρόμο του το Ε.ΚΕ.ΒΙ,

ίσως είναι πιο σωστό να το κάνουν να τον ξαναβρεί

και όχι να το κλείσουν.

Επίσης, να πω ότι προσωπικά

δεν είχα έρθει σε επαφή με κανέναν από το Ε.ΚΕ.ΒΙ.

σε ανώτερα κλιμάκια,

αλλά μόνον με τις έξι – επτά κυρίες

 που ασχολούνται με τα Οργανωτικο-οικονομικά

αυτών των εκδηλώσεων

και πρέπει να πω ότι δεν έχω ξανασυναντήσει

τέτοια ευγενική και αποτελεσματική αντιμετώπιση

από προσωπικό υπηρεσίας που ανήκει στο Δημόσιο.

Και σε περίπτωση που -όπως λέει η είδηση-

τη δουλειά του Ε.ΚΕ.ΒΙ. την αναλάβει το Υπουργείο,

τουλάχιστον να συνεχίσουν να την κάνουν

αυτές οι κυρίες και εκεί.

Δεν θέλω να κάνω κανένα άλλο σχόλιο,

θα ήθελα μόνο: ως πατέρας που μεγάλωσε τρία παιδιά

και έχει δύο εγγόνια

και ως άνθρωπος

που ασχολείται εδώ και 35 χρόνια

με το γράψιμο παιδικών βιβλίων

και την παραγωγή ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών για παιδιά,

με όλο το σεβασμό, να πω στον κύριο Τζαβάρα

να αναθεωρήσει την απόφασή του

και να ευχηθώ, μια και «μοιάζει» του «Παραμυθά»,  

να δείξει το ίδιο ενδιαφέρον μ΄ αυτόν για τα παιδιά 

 και να μην κλείσει το Ε.ΚΕ.ΒΙ. αλλά να το φτιάξει.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΙΒΒΥ

Αποστολή της Διεθνούς Οργάνωσης ΙΒΒΥ είναι να προάγει την αγάπη για το καλό βιβλίο και να στρέφει το ενδιαφέρον του κόσμου σε αυτό. 

Όλα αυτά τα χρόνια της λειτουργίας του Ε.ΚΕ.ΒΙ., μοναδικού φορέα άσκησης πολιτικής βιβλίου, το Ελληνικό Τμήμα της ΙΒΒΥ συνεργάστηκε στενά μαζί του από την πρώτη μέρα της ίδρυσής του. 

Τα εννέα διοικητικά συμβούλια του Ελληνικού Τμήματος της ΙΒΒΥ αυτό το διάστημα των 19 ετών λειτουργίας του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου βρήκαν κοινό όραμα και με τους τρεις διευθυντές του: 

τη Μυρσίνη Ζορμπά, 

τον Χρήστο Λάζο, 

την Κατρίν Βελισσάρη. 

Για όλους μας προτεραιότητα ήταν και είναι το βιβλίο για παιδιά.

 

Αναφέρουμε ενδεικτικά μερικές από τις κοινές δράσεις: 

Με ένα βιβλίο πετάω, 

Σκυταλοδρομία ανάγνωσης, 

Θεματικά φυλλάδια με προτάσεις βιβλίων, 

Συμμετοχή με εκδηλώσεις στη Διεθνή Έκθεση στη Μπολόνια, 

Συμμετοχή Συγγραφέων Παιδικής Λογοτεχνίας στην Έκθεση Φρανκφούρτης με τιμώμενη χώρα την Ελλάδα, 

 Συμμετοχή ως Τιμώμενη Χώρα στη Διεθνή Έκθεση της Μπολόνια («Ξυπόλητες εικόνες»- Έκθεση Ελλήνων Εικονογράφων), 

Παιδική και Εφηβική γωνιά με παράλληλες εκδηλώσεις για παιδιά στις Εκθέσεις Βιβλίου, 

Περιοδικό Ithaka, 

Οργάνωση και κάλυψη εξόδων για επισκέψεις συγγραφέων και εικονογράφων σε σχολεία όλης της επικράτειας, 

παρουσιάσεις Ελλήνων Συγγραφέων στο εξωτερικό, 

Στήριξη του εορτασμού της 2ας Απριλίου-Παγκόσμιας Ημέρας Παιδικού Βιβλίου, 

καθιέρωση διεθνούς Έκθεσης Παιδικού Βιβλίου, 

δημιουργία ιστότοπου «Μικρός Αναγνώστης» ο οποίος απέσπασε και ευρωπαϊκό βραβείο, 

δημιουργία Λεσχών Ανάγνωσης, 

στήριξη Εκδηλώσεων σε βιβλιοπωλεία, 

ενίσχυση Μεταφράσεων ελληνικών παιδικών βιβλίων στο εξωτερικό, 

πρόγραμμα Φιλαναγνωσία σε 961 σχολεία με παράλληλες επιμορφώσεις εκπαιδευτικών, 

έρευνες Αναγνωστικής Συμπεριφοράς,

 Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών, 

Συναντήσεις με διεθνείς προσωπικότητες του βιβλίου.

Αυτές είναι μερικές από τις δράσεις του ΕΚΕΒΙ με στόχο τη δημιουργία δια βίου αναγνωστών. Σίγουρα υπάρχουν και πολλές άλλες. Για όλες αυτές τις δράσεις εργάστηκαν σκληρά, (την τελευταία περίοδο ακόμη κι απλήρωτοι) δεκάδες εργαζόμενοι που έκαναν τα αδύνατα δυνατά.

Και τώρα; Όλες αυτές οι προσπάθειες θα πάνε χαμένες;
Συγγραφείς, εικονογράφοι, εκπαιδευτικοί, εκδότες δεν πρέπει να επιτρέψουμε να χαθεί άλλη μία ευκαιρία για τη φιλαναγνωσία.

 

Το Ελληνικό Τμήμα της ΙΒΒΥ, προτείνει στα μέλη του να δράσουν για άλλη μία φορά εθελοντικά:

• Πραγματοποιώντας τις προγραμματισμένες επισκέψεις στα σχολεία (τουλάχιστον στον τόπο κατοικίας τους)

• Υιοθετώντας τις ήδη υπάρχουσες Λέσχες Ανάγνωσης

• Συνεχίζοντας τα Σεμινάρια Φιλαναγνωσίας για Εκπαιδευτικούς

• Αναλαμβάνοντας πρωτοβουλία να φτάσουν βιβλία στα σχολεία

Το Ελληνικό Τμήμα της ΙΒΒΥ αναλαμβάνει τον συντονισμό δράσης όλων των ανθρώπων του παιδικού βιβλίου που συμμερίζονται αυτές τις θέσεις και θέλουν να δουλέψουν εθελοντικά. 

Η έκθεση της Μπολόνιας απέχει μόλις εβδομήντα μέρες. 

Η Διεθνής Οργάνωση ΙΒΒΥ θα είναι εκεί με καλά ελληνικά παιδικά βιβλία και με τους νέους έλληνες υποψήφιους για το Βραβείο Άντερσεν 2014.

Τους κρατικούς οργανισμούς μπορεί να τους καταργεί η πολιτεία και οι υπουργοί που τους έφτιαξαν. 

Τη δύναμη που έχει ένα βιβλίο και όσα μπορεί να προσφέρει σε ένα παιδί, δεν μπορεί!

«…το βιβλίο εξελίσσεται όπως ένα ζωντανός οργανισμός,
και με το επιπλέον ότι δεν γερνάει ποτέ.»
Οδυσσέας Ελύτης (1979 - Έκθεση Φρανκφούρτης)

Ανακοίνωση της ΕΕΒΕΠ σχετικά με την απόφαση για το κλείσιμο του ΕΚΕΒΙ

---

Προς:
Τον πρωθυπουργό κ. Αν. Σαμαρά
Τον Υπουργό Παιδείας κ. Κ. Αρβανιτόπουλο
Τον Αναπληρωτή Υπουργό Πολιτισμού κ. Κ. Τζαβάρα
Τα πολιτικά κόμματα
Την Βιβλιοθηκονομική Κοινότητα
Τους Έλληνες πολίτες
Αθήνα, 11 Ιανουαρίου 2013

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ 

ΓΙΑ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΤΟΥ ΕΚΕΒΙ

Η απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού αρμόδιου για θέματα Πολιτισμού κ. Κώστα Τζαβάρα, ο οποίος αποφάσισε την κατάργηση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ), μόνο ως προχειρότητα μπορεί να εκληφθεί, παραπέμπει δε στην λαϊκή παροιμία «πονάει κεφάλι – κόβει κεφάλι» και φυσικά η όλη διαδικασία μόνο δημοκρατική δεν μπορεί να χαρακτηριστεί.

Η Ένωση Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων και Επιστημόνων Πληροφόρησης και με την εκπρόσωπό της στο Διοικητικό Συμβούλιο, αλλά και σε επανειλημμένες συναντήσεις του ΔΣ με την διευθύντρια του ΕΚΕΒΙ κ. Καντρίν Βελισσάρη είχε εκφράσει τις απόψεις της για το πώς θα έπρεπε να λειτουργήσει ο φορέας αυτός σε εθνικό επίπεδο προκειμένου να χαραχτεί μια Εθνική στρατηγική για το βιβλίο και τη φιλανανγνωσία στη χώρα μας. Άλλωστε, σε μία σύγχρονη δημοκρατική κοινωνία, η επιτυχία μιας στρατηγικής ανάπτυξης εξαρτάται –κυρίως- από την  κοινωνική συναίνεση και τη συμμετοχή του συνόλου των κοινωνικών και οικονομικών δυνάμεων στο σχεδιασμό, στην υλοποίηση και στον έλεγχο όλων των απαραίτητων μέτρων πολιτικής. 

Στο σημείο αυτό θεωρούμε ότι για τις όποιες παραλήψεις και τα κενά που μπορεί να υπήρξαν στη λειτουργία αυτού του φορέα την πρώτη ευθύνη την φέρνουν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της πολιτείας και κατά κύριο λόγο το Υπουργείο Πολιτισμού. Απ΄όσο γνωρίζουμε απείχε από την ουσία και τυπικά είχε ένα εκπρόσωπό του στο ΔΣ. Τίθεται το εύλογο ερώτημα, μήπως το Υπουργείο στην ουσία ήθελε την κατάργηση του ΕΚΕΒΙ και το επιδίωκε με την πλήρη αδιαφορία από όλους τους Υπουργούς που θήτευσαν σ΄αυτό το Υπουργείο, ανεξάρτητα σε ποιά κυβερνητική παράταξη και εάν ανήκαν;  

Να υπενθυμίσουμε –τα αυτονόητα- ότι ο Πολιτισμός δεν είναι η συσσώρευση πολιτιστικών δομών χωρίς στρατηγικό στόχο. Πολιτισμός είναι η εκπαίδευση του πολίτη αφενός στην κατανόηση για την συμμετοχή του στην αισθητική απόλαυση και αφετέρου στην εκπαίδευση του για την απόκτηση δεξιοτήτων παραγωγής πολιτισμού. Το βιβλίο είναι ένα από τα πιο σημαντικά αγαθά του πολιτισμού.

Στις μέρες μας το βιβλίο φαίνεται να έχει παραμεριστεί, και τη θέση του να καταλάβει η γραμματική της εικόνας και η λογική της τηλεόρασης. Σ΄αυτό σημαντικό μερίδιο ευθύνης έχει η ίδια η πολιτεία με το σύστημα της εκπαίδευσης, την έλλειψη οργανωμένου δικτύου βιβλιοθηκών και τη σύνδεσή τους με την εκπαιδευτική διαδικασία και το κοινωνικό γίγνεσθαι.

Πιστεύουμε ότι σε μια εποχή που ο πολιτισμός και το άτομο κατακερματίζονται από την λογική της αγοράς, το βιβλίο, ανεξάρτητα από τη  μορφή του, είναι πολύτιμος σύμμαχος και όχημα για την πνευματική ανάπτυξη, την μάχη απέναντι στην βαρβαρότητα και την οικονομική κρίση που διανύουμε. Μήπως δεν θέλουμε τον πολίτη ενημερωμένο και απαξιώνουμε και κλείνουμε τους θεσμούς που μπορούν να υπηρετήσουν έναν τέτοιο σκοπό;

Στο ίδιο μήκος κύματος είναι και η πολιτική που έχει ακολουθήσει η ελληνική πολιτεία όλα αυτά τα χρόνια και για τις βιβλιοθήκες ως θεσμό. Δυστυχώς και για το ΕΚΕΒΙ, παρότι το επισημαίναμε συνέχεια και σε κάθε ευκαιρία, οι βιβλιοθήκες, εκτός από μεμονωμένες περιπτώσεις, δεν ήταν στην ατζέντα της πολιτικής του παρόλο που αυτές διαδραμάτισαν όλα αυτά τα χρόνια σημαντικό ρόλο στην διάδοση του βιβλίου, στην ανάπτυξη της φιλαναγνωσίας και στην ενίσχυση της αγοράς του βιβλίου.

Σε μία χώρα όπως η Ελλάδα, η οποία συγκριτικά με άλλες χώρες είναι από τις τελευταίες χώρες σε ανάγνωση βιβλίων, καθώς το βιβλίο δεν προβάλλεται ως μέσο πολιτισμού και έχει μετατραπεί σε εμπόρευμα, δεν κλείνεις το μοναδικό φορέα που έχεις για την προβολή και προώθηση του βιβλίου και της φιλαναγνωσίας. Αντίθετα τον ενισχύεις δυναμικά ώστε να επιτελέσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το σκοπό και τον στόχο του. Εκτός αν το Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο δυστυχώς όλα αυτά τα χρόνια αδιαφορούσε για το βιβλίο, θεωρώντας το ως πολυτέλεια, εκτιμά ότι θα μπορέσει να ασχοληθεί καλύτερα από ένα φορέα με δημοκρατική εκπροσώπηση.    

Στην Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ συστηματική πολιτική βιβλίου ούτε από το υπουργείο Παιδείας ούτε από το υπουργείο Πολιτισμού. Μερικά αποσπασματικά μέτρα, που άλλοτε έμεναν ημιτελή και χωρίς συνέχεια και άλλοτε τορπιλίζονταν εν τη γενέσει τους δεν ήταν ικανά να διαμορφώσουν μια αναπτυξιακή πολιτική βιβλίου για την χώρα. Τα ερωτήματα μετά και την τελευταία πράξη είναι εύλογα: 

1. Γιατί το Υπουργείο επέλεξε να κλείσει το ΕΚΕΒΙ αντί να προχωρήσει στην εξυγίανσή του, όπως είχε ανακοινώσει πρόσφατα, έπειτα από την αναγκαστική παραίτηση του ΔΣ του.
2. Τι θα γίνει με τις δράσεις και τα προγράμματα που βρίσκονται σε φάση υλοποίησης; Αναφέρουμε ενδεικτικά: Με την Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης (εντεταγμένης στο ΕΣΠΑ), με τη ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ (την μόνη αξιόπιστη βάση δεδομένων στη χώρα με το σύνολο της εκδοτικής παραγωγής και πολύτιμο εργαλείο για τον κόσμο του βιβλίου), τον Μικρό Αναγνώστη (βραβευμένο ως ιστοσελίδα με το καλύτερο παιδικό περιεχόμενο στην Ευρώπη το 2011), τις Λέσχες Ανάγνωσης, το πρόγραμμα «Φιλαναγνωσία» (εντεταγμένο και αυτό στο ΕΣΠΑ);
3. Γιατί δεν έχουν διασφαλισθεί οι εργαζόμενοι σε αυτό (πλέον των 10 ετών) με συμβάσεις εργασίας αορίστου χρόνου; Τι θα γίνει με αυτούς, εάν ο Υπουργός εμμένει στην απόφασή του για κλείσιμο του ΕΚΕΒΙ; 
   
   

Κατά την ΕΕΒΕΠ μια συστηματική πολιτική βιβλίου περιλαμβάνει: α) το εθνικό δίκτυο βιβλιοθηκών β) τους θεσμούς που θα ενισχύουν την ανάγνωση, τη βιβλιοφιλία και το κύρος του βιβλίου ως πνευματικού αγαθού, γ) την ενίσχυση του τομέα της παραγωγής και της διακίνησής του (βιβλίου), δ) τη διαρκή επικοινωνία με όλους τους παράγοντες του βιβλίου, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ε) την υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών (e-book, κ.λπ), η) την αξιοποίηση του βιβλίου ως εργαλείο εκπαίδευσης, κατάρτισης και Δια Βίου Μάθησης. Ολοκληρωμένη πρόταση έχει κατατεθεί στο ΕΚΕΒΙ έπειτα από πρόσκλησή του για δημόσια διαβούλευση σχετικά με την εθνική πολιτική βιβλίου.

Μία πολιτεία που δεν μεριμνά για το βιβλίο, είναι μία πολιτεία που αδιαφορεί και βαίνει ολοταχώς προς την άβυσσο της απαιδευσιάς.

Καλούμε τον Πρωθυπουργό της χώρας καθώς και τον Υπουργό Παιδείας να αναθεωρήσουν την απόφαση αυτή και να ενισχύσουν την ολοκληρωμένη λειτουργία του ΕΚΕΒΙ.

Το ΔΣ της Ένωσης

 Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων 

και Επιστημόνων Πληροφόρησης

Κλείνει το ΕΚΕΒΙ

 
Μια επίσημη ανακοίνωση από τον αναπληρωτή υπουργό ΠΑΙΘΠΑ, Κώστα Τζαβάρα αναστάτωσε τον χώρο του βιβλίου.

 Σύμφωνα με την ανακοίνωση ο κ. Τζαβάρας  

«αποφάσισε να δρομολογήσει τις απαραίτητες διαδικασίες για την κατάργηση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ)» ,   

ενώ 

«δεν υπάρχει πλέον η δυνατότητα να διασπάται η κρατική δράση σε δημόσια νομικά πρόσωπα και σε αυτόνομους θύλακες λήψης αποφάσεων, που μάλλον σύγχυση προκαλούν».

«για το πρόγραμμα «Φιλαναγνωσία», έχουν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα για την απρόσκοπτη συνέχιση του».

Το ΕΚΕΒΙ ιδρύθηκε το 1994,

 επί υπουργίας Θάνου Μικρούτσικου με πρώτη διευθύντρια τη Μυρσίνη Ζορμπά.

Επόμενος διευθυντής του ήταν ο Χρήστος Λάζος

και από το 2004 μέχρι πριν λίγες μέρες

η Κατρίν Βελισσάρη,

από την οποία ζητήθηκε η παραίτηση από τον Κώστα Τζαβάρα

(μαζί με όλο το Δ.Σ. του ΕΚΕΒΙ),

εξαιτίας αβλεψιών στο πρόγραμμα «Φιλαναγνωσία». 

Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου

στόχο είχε να φτιάξει εργαλεία για εκδότες,

 συγγραφείς και μελετητές,

επιχείρησε να «βγάλει» στο εξωτερικό

τα ελληνικά βιβλία,

 έφερε σίγουρα νέες ιδέες στον εκδοτικό χώρο.

Έφερε έναν ευρωπαϊκό αέρα στις εκθέσεις βιβλίου

και η αλήθεια είναι ότι μέσω

της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης

γνωρίσαμε σημαντικούς ξένους συγγραφείς και εκδότες.

Όμως, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που είχαν αντιρρήσεις

με αρκετές από τις δράσεις του

και κυρίως με την αποτελεσματικότητά του. 

Θα συνεχιστούν οι θετικές δράσεις του

μέσα από τη Διεύθυνση Γραμμάτων;

Η σημερινή είδηση για το κλείσιμο

του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου

είναι ο προβολέας που φωτίζει πλέον με τη λάμψη του

τον τρόπο που ονειρεύεται,

οραματίζεται και κυρίως σχεδιάζει

τον Πολιτισμό και την Παιδεία του μέλλοντός μας

αυτοί που κυβερνούν τον τόπο μας.

Το συμβολικό κλείσιμο του ΕΚΕΒΙ,

και όχι η εξυγίανσή του,

αν υποθέσουμε ότι διαπιστώθηκαν εξόφθαλμες πρακτικές,

το οριστικό κλείσιμο ενός φορέα

που με όποιες αντιρρήσεις είχε κανείς

για χειρισμούς και διαπλοκές,

υπήρξε ένας φορέας που υπηρέτησε

κατά γενική ομολογία το βιβλίο,

χαράσσοντας μια πολιτική

που είχε αποτελέσματα.

Βάζοντας λουκέτο σε έναν οργανισμό

που τη χρησιμότητά του

αντιλαμβάνεται εύκολα ο καθένας,

στους δύσκολους καιρούς που ζούμε^.

και παίρνοντας επάνω του

την ευθύνη της πολιτικής του βιβλίου

ένα υπουργείο

που στην πραγματικότητα έχει καταργηθεί

μας βοηθά να αντιληφθούμε

τι πρόκειται να ακολουθήσει.

Πηγή: www.lifo.gr