Τόλμη και όραμα, του Ευγένιου Τριβιζά

Τόλμη και όραμα

 Μία σκηνή από την τελετή έναρξης 

των Ολυμπιακών του Λονδίνου 

 – τα 320 κρεβάτια νοσοκομείου – 

 για πολλές αναγνώσεις

                      Του Ευγενίου Τριβιζά

Η πιο αξιοπρόσεκτη σκηνή της τελετής έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου δεν ήταν η δήθεν πτώση της βασίλισσας της Αγγλίας με αλεξίπτωτο, ούτε η εμφάνιση των κοσμαγάπητων μουσικών ειδώλων. Ήταν η είσοδος των τριακοσίων είκοσι νοσοκομειακών κρεβατιών. Ήταν η εμφάνιση των εξακοσίων σαράντα νοσοκόμων. Πάνω από όλα ήταν η παρουσία και συμμετοχή των παιδιών από το Sick Children Hospital της Great Οrmond Street, του γνωστότερου παιδικού νοσοκομείου στον κόσμο.

Ανάμεσα στους μικρούς ασθενείς που έλαβαν μέρος στην τελετή, συγκαταλέγονται η δεκάχρονη Λότι Πιν που συνεχίζει τη θεραπεία της για όγκο εγκεφάλου, ο δεκάχρονος Σίντνεϊ Μπερν που είχε υποβληθεί σε λαρυγγο-τραχειακή αποκατάσταση, ο εννιάχρονος Μάθιου Πάντερ που έκανε μεταμόσχευση καρδιάς και πνευμόνων και ο ενδεκάχρονος Άλεξ Πλανκ που επειδή έχει ανοιχτούς πόρους στο κολποκοιλιακό διάφραγμα έχει κάνει ήδη τρεις εγχειρήσεις και πρόκειται να ακολουθήσουν κι άλλες. Αυτοί είναι οι ήρωες που κανένα μετάλλιο δεν φτάνει για να τους ανταμείψει.

Ακόμα πιο συγκινητικός όμως ήταν ο συνδυασμός των εικόνων του παιδικού νοσοκομείου με εικόνες από το παραμύθι του «Πίτερ Παν» και την ανάγνωση του γνωστού αποσπάσματος («δύο λεπτά προτού σε πάρει ο ύπνος η Χώρα του Πουθενά είναι πραγματική») από τη συγγραφέα του Χάρι Πότερ, Τζ. Κ. Ρόουλινγκ.

Ίσως πολλοί από το ένα δισεκατομμύριο θεατών που παρακολούθησαν την τελετή να μη γνώριζαν τη σχέση του συγκεκριμένου παραμυθιού με το συγκεκριμένο νοσοκομείο που την είσοδό του στο Λονδίνο κοσμεί ένα μπρούντζινο άγαλμα του Πίτερ Παν και μιας μικρής νεράιδας.

 

Ο συγγραφέας Τζέιμς Μάθιου Μπάρι, 

μία ξεχωριστή προσωπικότητα που αλληλογραφούσε 

με τον Ρόμπερτ Λούις Στίβενσον στη Σαμόα 

και τον εξερευνητή Καπετάνιο Ρόμπερτ Σκοτ στην Ανταρκτική, προέτρεπε τον Άρθουρ Κόναν Ντόιλ 

να ολοκληρώσει την όπερα που έγραφε, 

έπαιζε κρίκετ με τον H. G. Wells,

 και είχε πείσει τον γείτονά του Τζορτζ Μπέρναρντ Σο 

να παίξει σε ένα θεατρικό του έργο, παρότι δεν είχε δικά του,

 αγαπούσε τα παιδιά και είχε κληροδοτήσει 

τα συγγραφικά δικαιώματα του Πίτερ Παν

 στο νοσοκομείο της Great Ormond Street.

Για πενήντα χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα, λόγω της παγκόσμιας επιτυχίας του βιβλίου και των δεκάδων τηλεοπτικών και κινηματογραφικών μεταφορών του, οι εισπράξεις από τα πνευματικά δικαιώματα αποτελούσαν σημαντική πηγή ενίσχυσης του θεραπευτικού και ερευνητικού έργου του νοσοκομείου. Το 1987 όμως η περίοδος προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων, σύμφωνα με την τότε ισχύουσα νομοθεσία, επρόκειτο να λήξει και το νοσοκομείο κινδύνευε να χάσει τη ζωτική αυτή πηγή εσόδων.

Τότε έγινε κάτι πρωτοποριακό. Κάτι σωτήριο. Ο τότε πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας Τζιμ Κάλαχαν, με την προτροπή της συζύγου του Όντρεϊ, σε μία από τις φωτεινές στιγμές της σταδιοδρομίας του είχε την τόλμη κόντρα σε διάφορα συμφέροντα (όπως της Disney*) να εισηγηθεί στο βρετανικό Κοινοβούλιο την ψήφιση νόμου, σύμφωνα με τον οποίο η διάρκεια των πνευματικών δικαιωμάτων του «Πίτερ Παν» θα συνεχιζόταν στο διηνεκές (in perpetuity).

Έτσι κι έγινε. Έτσι ψηφίστηκε ομόφωνα ο νέος νόμος. Έτσι το παραμύθι έδεσε με την πραγματικότητα. Έτσι ο Πίτερ Παν, το αιώνιο παιδί, εξακολουθεί να προσφέρει δώρα ανεκτίμητα στο ιστορικό νοσοκομείο. Η μικρή Λότι, ο Σίντνεϊ, ο Μάθιου, όλα τα παιδιά που είδαμε να χοροπηδάνε στα κρεβάτια με τις πιτζάμες τους στην τελετή της έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων από αυτή τη νομοθεσία ακόμα και σήμερα ωφελούνται.

Μήπως στους δύσκολους καιρούς που περνάμε στη χώρα μας, κάτι μας διδάσκει το παράδειγμα αυτό τόλμης, καινοτομίας και οράματος; Μήπως θα πρέπει να ακολουθήσουμε τον ίδιο δρόμο και όταν εκπνέει η περίοδος προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας των βιβλίων για τους κληρονόμους, τα ποσοστά των συγγραφικών δικαιωμάτων να αφιερώνονται από εκεί και πέρα σε παιδικά νοσοκομεία, ιδρύματα ή παρόμοιους σκοπούς, κάτι που και τον κρατικό προϋπολογισμό δεν θα επιβαρύνει και ανεκτίμητη βοήθεια θα προσφέρει;

Θα βρεθεί άραγε ένας τολμηρός πολιτικός να ακολουθήσει το παράδειγμα του Τζιμ Κάλαχαν και ένα άξιο Κοινοβούλιο με όραμα να ψηφήσει τον σχετικό νόμο; Ας το ελπίσουμε!

Στο μεταξύ, τα τριακόσια είκοσι 

ολοκαίνουρια νοσοκομειακά κρεβάτια 

που φωτίστηκαν ειδικά στην τελετή 

ώστε να σχηματίζουν φωσφορίζοντας τη λέξη «GOSH» 

(επιφώνημα ενθουσιασμού 

αλλά και τα αρχικά τού Great Ormond Street Hospital), συσκευασμένα από εθελοντές 

σε σαράντα μεγάλα κιβώτια, 

θα ταξιδέψουν σε λίγες ημέρες για να δωρηθούν 

στα νοσοκομεία Habis Burguiba 

και Hospital de Taouine της Τυνησίας.

Έχουμε όμως και εμείς ανάγκη

 από νοσοκομειακά κρεβάτια. 

Ο Πίτερ Παν μάς δείχνει τον τρόπο να τα αποκτήσουμε.

Ο Ευγένιος Τριβιζάς είναι συγγραφέας.

* Η πολυετής διαμάχη της Disney με το Great Ormond Street Hospital αξίζει να μελετηθεί ως ένα παράδειγμα εταιρικών συμφερόντων που έρχονται σε σύγκρουση με τα δικαιώματα φιλανθρωπικών ιδρυμάτων. Η ταινία του Τζορτζ Κιούκορ με την Όντρεϊ Χέπμπορν στον ρόλο του Πίτερ Παν και του σερ Λόρενς Ολίβιε στον ρόλο του πειρατή Κάπτεν Χουκ δεν γυρίστηκε ποτέ γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο.

αναδημοσίευση από:
   ΝΕΑ on line 
 http://www.tanea.gr/gnomes/?aid=4743091&wordsinarticle=%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%B2%CE%B9%CE%B6%CE%AC%CF%82

 

 

Αγαπημένα παιδικά βιβλία - Άννα Δαμιανίδη

Ευκαιρία να τα αγαπήσουμε!

 

Αν ήμουνα δασκάλα

θα ήμουν πολύ χαρούμενη φέτος

που το υπουργείο καθυστερεί τη διανομή βιβλίων.

Θα είχα την ευκαιρία να ξεκινήσω μαθήματα

χωρίς αυτά τα τόσο μελετημένα και από τόσους πολλούς υπογεγραμμένα (έχετε προσέξει πόσους πολλούς

συγγραφείς έχει το καθένα;)

σχολικά.

Την πρώτη μέρα,

αν υποθέσουμε ότι είχα την Πρώτη Δημοτικού,

θα είχα πάρει μαζί μου το βιβλιαράκι

της Παυλίνας Παμπούδη που λέγεται

«Με το άλφα και το βήτα».

Ίσως και το αλφαβητάρι

που είχαμε στη δεκαετία του 60,

το οποίο τόσο αγαπήθηκε

ώστε κυκλοφόρησε ξανά κι έχει γίνει καλτ.

Τα παιδιά μου πριν πάνε στο Δημοτικό

το αντέγραφαν σελίδα- σελίδα,

τόσο τους άρεσε.

Θα το έδειχνα στους μαθητές

και θα ζητούσα να το αγοράσουν.

Ναι, να πάνε στα μαγαζιά

και να δώσουν πέντε ή δέκα ευρώ,

τόσο κάνουν αυτά τα βιβλία.

Όσο τρεις τυρόπιτες ή τέσσερα κρουασάν.

Υπολογίζοντας έτσι,

θα κάναμε και την αριθμητική μας.

Αν είχα Δευτέρα Δημοτικού

θα διάλεγα κάτι πιο δύσκολο,

μια ιστορία του Τριβιζά,

ή τις μεγαλύτερες ιστορίες της Παμπούδη.

 Δεν θα άφηνα να τελειώσει η χρονιά

χωρίς να διαβάσουμε με τα παιδιά τις σειρές

«Ιστορίες για γέλια και για χρώματα»

και «Δεκαπεντέμιση παράξενα παραμύθια»

(ενάμισι ευρώ το κάθε μικρό βιβλιαράκι).

Στην Τρίτη θα ξεκινούσα

τον Τρελαντώνη της Πηνελόπης Δέλτα

και το «θείο Πλάτωνα» της Άλκης Ζέη.


Στην Τετάρτη θα δοκίμαζα 

το Μόγλη του Κίπλινγκ

και τη Μοβ ομπρέλα, πάλι της Άλκης Ζέη,

που είχε  κάνει τα δικά μου

να γελάσουνε μέχρι δακρύων σε αντίστοιχη ηλικία.

Πέμπτη και Έκτη θα περνάγαμε στα μεγάλα,

Χάρι Πότερ, αν δεν το είχαν όλα ξεκοκαλίσει ήδη,

τις «Μικρές κυρίες» της Λουίζας Μέι Άλκοτ,

τα πιο μεγαλίστικα της Άλκης Ζέη,

της Ζορζ Σαρρή,

κι ένα σωρό άλλα φυσικά,

τα πρώτα που μου έρχονται στο μυαλό γράφω.

Κλασσική, καλή λογοτεχνία,

η συνταγή δεν αποτυγχάνει ποτέ.

Για τα άλλα μαθήματα, Φυσική, Ιστορία κλπ,

θα παράγγελνα τα καταπληκτικά εικονογραφημένα βιβλία που κυκλοφορούν για κάθε επιστημονικό θέμα.

Καθαρές εικόνες, απλά κείμενα,

συναρπαστική επαφή με τον κόσμο,

καμία σχέση με τα πολυσέλιδα

αλλά μίζερα βιβλία του Υπουργείου.

Είναι λίγο ακριβότερα, πέντε κρουασάν 

ή επτά κόκα-κόλες το καθένα.

Θα περνούσαμε έναν υπέροχο Σεπτέμβρη,

μέχρι να μας πάρουνε χαμπάρι…

 της Άννας Δαμιανίδη  από 

http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.article&id=8684